انوار هدايت، مجموعه مباحث اخلاقى - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٩٨ - سفارشهاى پيامبر اكرم به ابوذر

نور هدايت‌

رسول خدا صلى الله عليه و آله در اين حديث به مردى سفارش‌هايى كرد.

١. دستور اوّل تقليل شهوات است. اگر شهوات را كم كنى تحمّل فقر براى تو آسان مى‌شود. اين اشاره به نكته مهمّى است كه عدّه‌اى نشسته و حساب كرده‌اند كه مجموع ثروت دنيا صرف چه چيزهايى مى‌شود، به اين نتيجه رسيده‌اند كه در سه قسمت مصرف مى‌شود:

ضروريات زندگى، مسائل رفاهى، هوس‌ها.

در محاسبه معلوم شد آن مقدار كه صرف ضروريات زندگى مى‌شود از همه كمتر است، ولى هوس‌ها و شهوات بيشتر ثروت‌ها را به خود اختصاص مى‌دهد.

آن روز كه حضرت اين حديث را فرمود هنوز اين محاسبه نشده بود. اينكه حضرت مى‌فرمايد اگر شهوات را كم كنيد فقر بر شما آسان مى‌شود، چون بيشتر كسانى كه فقيرند، فقرشان براى نيازهاى اصلى نيست، زيرا فقر يا در مقابل مسائل رفاهى است يا در مقابل هوس‌هاست. مثلًا مى‌گويد اين خانه براى من كوچك است بايد بزرگ‌تر بخرم. بسيارى از اين‌گونه مسائل غير ضرورى را در برخى اوقات ضرورى جلوه مى‌دهد، در حالى كه در واقع چنين نيست. بسا كسانى كه خودشان را براى چيزهاى غير ضرورى به درد سر مى‌اندازند. خانه‌اى در اندازه و شأن خود دارد و قسمت بيشترى از بدهكارى‌هايش دارد تمام مى‌شود امّا فكر مى‌كند و مى‌گويد:

«مِن سَعادَةِ المَرءِ سَعَةُ دارِهِ‌

؛ از خوشبختى انسان اين است كه خانه‌اى وسيع داشته باشد». به علاوه فردا بچّه‌ها بزرگ مى‌شوند، بستگان مى‌آيند، خلاصه براى خودش چيزهايى مى‌بافد و سرانجام خانه‌اش را مى‌فروشد و باز قسط و بدهى جديد براى خودش فراهم مى‌سازد.

من گاهى روى اين مسأله فكر كردم و چيزهايى هم درباره آن نوشته‌ام كه يكى از مشكلات مردم اين است كه نمى‌توانند بى‌دردسر زندگى كنند. بايد دردسرى در زندگى‌شان باشد، هميشه بايد بدهكار باشند. خلاصه مشكل آنها بى‌مشكلى‌