اخلاق اسلامى در نهج البلاغه( خطبه متقين) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٢٥ - ٢- ميانهروى در همه چيز
و اصل اساسى وابْتَغِ بَينَ ذلك سَبيلًا يعنى جستجوگرى طريق اعتدال و طى آن طريق است.
در اين سه آيه فوق، قرآن دست روى موردى گذارده است كه: از مصاديق «ملبسهم الاقتصاد» به معنى دوم (معنى اعم) است و آيه چهارمى كه ذكر مىكنيم جامع تمام موارد مذكور است.
٤. «وكذلك جَعَلْناكُم امةً وَسَطاً لِتَكوُنوُا شُهَداءَ عَلى النّاسِ وَيَكوُنُ الرَّسوُلُ عَلَيْكُمْ شَهيداً» [١]: «همان طور (كه قبله شما يك قبله ميانه است) خود شما را نيز امّت ميانهاى- كه از هر نظر در حد اعتدال در ميان افراط و تفريط مىباشد- قرار داديم تا امت نمونهاى در برابر مردم باشيد و پيامبر (صلى الله عليه وآله) هم فرد نمونهاى در برابر شما باشد».
اما وجه اين كه قبله مسلمانان ميانه است اين است كه: در آن زمان مسيحيان تقريباً به سمت مشرق مىايستادند (زيرا بيشتر ملل مسيحى در كشورهاى غربى مىزيستند) و براى ايستادن به سوى بيتالمقدس ناچار بودند به سمت مشرق بايستند و به اين ترتيب جهت مشرق به طور كلى قبله آنان محسوب مىشد، ولى يهود كه بيشتر در شامات و بابل و مانند آن به سر مىبردند و به طرف بيتالمقدس كه براى آنان تقريباً در سمت غرب بود، مىايستادند و بدين ترتيب نقطه غرب قبله آنان بود، اما كعبه نسبت به مسلمانان آن روز كه ساكن مدينه بودند، سمت جنوب بود كه ميان مشرق و مغرب بود و از اين جهت ميانه محسوب مىشد، در حقيقت قرآن با معرفى كردن قبله مسلمانان مىخواهد رابطهاى بين برنامههاى اسلامى بيان كند كه: برنامههاى ميانه و متعادل هستند و در نتيجه مسلمانان امتى ميانه و حد وسط هستند.
[١]. بقره، آيه ١٤٣.