داشتند و او پيراهن را تقاضا كرد، پيامبر (صلى الله عليه وآله) پيراهن را به او داده و چون برهنه بودند، براى نماز به مسجد نرفتند و اين جريان موجب شد زبان كفار باز شده و گفتند محمد (صلى الله عليه وآله) كه ادّعاى پيامبرى مى‌كند معلوم مى‌شود خوابش برده يا مشغول لهو سرگرمى با زن و فرزند است و نمازش را به دست فراموشى سپرده است.

بعضى هم در شأن نزول گفته‌اند كه پيامبر (صلى الله عليه وآله) هرچه را در بيت‌المال بود به نيازمند مى‌داد، به طورى كه اگر بعد از مدتى نيازمندى مى‌آمد چيزى در بساط نداشت و چه بسا نيازمند زبان ملامت مى‌گشود و خاطر پيامبر (صلى الله عليه وآله) را آزرده مى‌ساخت، لذا دستور داده شد كه نه همه آنچه را كه در بيت‌المال دارد، انفاق كند و نه همه را براى خود نگاه دارد تا اين گونه مشكلات پيش نيايد.

ميانه‌روى در اين آيه منافات با ايثار كه در سوره هود و آيات ديگرى مورد ستايش قرار گرفته ندارد. زيرا دقت در شأن نزول آيات و قوانين ديگر نشان مى‌دهد، رعايت اعتدال حكم عامى است كه تضادى با ايثار كه حكم خاص مربوط به موارد معينى است، ندارد.

سائلى از امام صادق (عليه السلام) تفسير اعتدال را پرسيد، حضرت عملى انجام دادند كه پاسخى عينى به سؤال سائل بود، ايشان مشتى خاك برداشته و مشت را باز نكردند و فرمودند: «اين بخل است» و مرتبه ديگر مشتى برداشته و مشت را به طرف زمين بازكرده به طورى كه تمام خاك‌ها ريخت، فرمودند: «اين مقابل بخل و حد افراط است» و بعد مشتى برداشته و لابلاى انگشتان را بازكرده به طورى كه مقدارى خاك از لابلاى انگشتان حضرت ريخت و مقدارى ماند، فرمودند: «اين اعتدال است».

٣. «لاتجهر بِصَلاتِكَ ولا تُخافِتْ بِها وابْتَغِ بَيْنَ ذْلِكَ سَبيلًا» [١]: «نمازت را

[١]. سوره اسراء، آيه ١١٠.