كه احتمال داده شود تا نزديكى بهشت مى‌آيد و بوى آن را استتشمام مى‌كند، بلكه فرمود اصلًا به محلى كه بوى بهشت مى‌رسد، حق ورود ندارد، يعنى نزديك ٥٠٠ سال نمى‌آيد چه رسد وارد بهشت شود.

***

در اين مرحله بعد از ذكر اين ٦ روايت نورانى و تكان دهنده، ضرورى است بحثى را كه براى جميع مباحث اخلاقى مفيد است، تقديم نموده تا سرچشمه تكبر هرچه بهتر شناخته شود و معالجه اين بيمارى هرچه زودتر ممكن گردد.

روح انسان همانند جسم او مبتلا به بيمارى مى‌شود و در واقع وجود انسان مى‌تواند حامل دو بيمارى باشد: ١. جسمى ٢. روحى و بالطبع اين دو نوع بيمارى دو نوع طبّ و طبيب مى‌طلبد.

١. روحانى ٢. جسمانى، اين مطلب از آيات قرآن هم استفاده مى‌شود. قرآن در چندين مورد با تعبيرات مختلف درباره منافقين مى‌فرمايد: آنها بيمار دلند، «فى قلوبهم مرضٌ فَزَادَهُمُ الله مرضاً» [١]: «در قلب هايشان مرض است و خداوند بر مرض آنها بيفزايد» نفاق نوعى انحراف از سلامتى است درجاى ديگر درباره قرآن مى‌فرمايد: «ونُنَزِّل مِن القُرآنِ ما هُوَ شَفاءٌ وَ رَحمَةٌ لِلمُؤمِنينَ وَلا يَزيدُ الظّالِمينَ الّا خَسارا»؛ «قرآن را نازل مى‌كنيم كه شفا و رحمت براى مؤمنان است و ستمگران را جز خسران (و زيان) نمى‌افزايد». [٢]

در جاى ديگر مى‌فرمايد: «قُلْ هُوَ لِلَّذينَ آمنُوا هُدَىً وَ شَفِاءٌ» [٣]؛ «به اين لجوجان تيره دل بگو اين قرآن براى مؤمنان مايه هدايت و شفا است» در اين آيه تعبير به شفا شده و شفا در جايى است كه بيمارى باشد ما منكر اين نيستيم كه‌

[١]. سوره بقره، آيه ١٠.

[٢]. سوره اسراء آيه ٨٢.

[٣]. سوره فصّلت، آيه ٤٤.