فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٩٣ - فلسفه مجازات در اسلام(٢) ابوالقاسم مقيمى حاجى
{تلك حدود اللّه فلا تعتدّوها و من يتعدّ حدود اللّه فأولئك هم الظالمون } فقال : إن اللّه غضب على الزاني فجعل له جلد مئة ، فمن غضب عليه فزاده فأنا إلى اللّه منه برئ؛ (٥٤)
امام باقر(ع) در باره كلام الهى كه : «اينها حدود و مرزهاى الهى است؛ از آن تجاوز نكنيد و هركس از آن تجاوز كند ، ستمگر است » فرمود : خداوند بر زانى غضب كرده و براى او صد تازيانه قرارداده است، پس اگر (هنگام اجراى حكم) كسى بر او غضب كرده و بيش تر بزند، من نزد خداوند از او برائت مىجويم.
اين اصل در حدود و قصاص و ديات و كفارات به روشنى رعايت گرديده است و موارد آن در حقوق جزايى اسلام به تفصيل بيان شده است و تخطى از آن جايز نيست. البته درست است كه در تعزيرات همه انواع آن در رابطه با نوع جرايم از قبل مشخص نيست اما در اسلام براى مقدار تعزير و نوع آن با توجه به فلسفه مجازات، چارچوبهاى كلى تعيين شده كه خود اين از امتيازات حقوق جزايى اسلام است.
امام خمينى (ره) پيرو همين آموزه هاى دينى در فرمان هشت مادهاى كه جواز ورود به مراكز توطئه عليه نظام را به ضابطين قضايى مىدهد ، تصريح مىكند كه بايد بر اساس قانون عمل شود و تعدّى از حدود شرعى حتى نسبت به توطئه گران جايز نيست . ايشان در ادامه همين فرمان مجدداً تأكيد مىكند:
«هيچكس حق ندارد هتك حرمت مسلمان و تعدى از ضوابط شرعيه نمايد. فقط بايد به وظيفه نهى از منكر به نحوى كه در اسلام مقرر است عمل نمايد و حق جلب يا بازداشت يا ضرب و شتم خانه و ساكنان آن را ندارند و تعدى از حدود الهى ظلم است و موجب تعزير و گاهى تقاصّ مىباشد» . (٥٥)
ايشان در جاى ديگرى نيز بر اين نكته تأكيد كرده و به تمام اعضاى كميته ها و زندانبانها حكم مىكند كه با زندانيان ـ هر كه باشد ـ به صورت انسانى و اسلامى رفتار
(٥٤)همان، ص ١٨ ، ب ٣ از ابواب مقدمات حدود ، ح٨ .
(٥٥)صحيفه نور ، ج١٧ ،ص ١٠٦ ؛٢٤/٩/٦١ .