فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٥٤ - تقيه مداراتى و جايگاه آن در انسجام اسلامى محمد رحمانى
جماعت شيعيان، قرائت از مأموم ساقط است. صاحب كتاب وسائل الشيعه، اين روايات را با عنوان باب «سقوط القراءة خلف من لا يقتدى به مع تعذّرها و الاجتزاء بادراك الركوع مع شدّة التقيّة» آورده است و در آن، شش حديث را گزارش كرده است.
از جمله اين روايات كه مورد استدلال حضرت امام خمينى (ره) نيز واقع شده، عبارت از روايت اسحاق بن عمار است كه مىگويد:
«في حديث قال: قلت لأبي عبداللّه (ع): إنّي أدخل المسجد فأجد الإمام قد ركع و قد ركع القوم فلا يمكنني أن أؤذّن و أقيم و أكبّر، فقال لى: فإذا كان ذلك، فادخل معهم في الركعة و اعتدّ بها فإنّها من أفضل ركعاتك...»؛ (٢٥)
به امام صادق (ع) عرض كردم من وارد مسجد (اهل سنت) مىشوم و مىبينم كه امام جماعت همراه با مأمومين به ركوع رفتهاند. در اين هنگام برايم ممكن نيست كه اذان و اقامه و تكبير بگويم و نماز خودم را بخوانم.
حضرت فرمود: «همراه با آنان به ركوع رفته، آن را يك ركعت به شمار آور؛ زيرا آن ركعت از بهترين ركعات نماز تو مىباشد».
پر واضح است كه سقوط قرائت، از حكم امام به صحت نماز، بلكه افضليت اين ركعت از ركعتهاى ديگر قابل استفاده است. به عبارت ديگر، مناسبت حكم و موضوع بر سقوط قرائت و صحت آن ركعت دلالت دارد و در نتيجه بر اين دلالت مىكند كه تقيه مداراتى موجب صحت عمل است. گفتنى است، سند روايت نيز بى اشكال است.
افزون بر اين روايت، روايات ديگر باب نيز بر مدعاى ما دلالت دارد.
دسته چهارم
چندين روايت دلالت مىكند كه اگر كسى نمازش را فرادا بخواند و پس از آن در جماعت اهل سنت شركت كند، ثواب و فضيلت فراوان دارد. شيخ حرّ عاملى برخى از
(٢٥) همان، باب ٣٤ از ابواب صلاة الجماعه، ح٤.