بود كه تو اين موضوع را كتمان مى‌كردى.» (٤٢) شبيه آن، حكايت ديگرى است مربوط به زمان حضرت امير المؤمنين(ع) كه ايشان با همان شيوه پيامبر(ص) سعى در تشويق مجرم به كتمان سرّ كرد، اما در پى اصرار زانى به اقرار به زنا، بعد از چهار بار اقرار، حكم حد را بر وى جارى كرد و با عصبانيت فرمود:

«ما أقبح بالرجل منكم أن يأتي بعض هذه الفواحش، فيفضح نفسه على رؤوس الملأ، أفلا تاب فى بيته؟ فو اللّه‌ لتوبته فيما بينه و بين اللّه‌ أفضل من إقامتي عليه الحد» (٤٣) ؛

«چقدر زشت است كه مردى از شما مرتكب چنين اعمال زشتى شود و پس از آن، خود را در ملأعام رسوا كند. پس آيا توبه در خانه‌اش بهتر نبود؟ قسم به خدا، هر آينه توبه وى بين خود و خدا، بهتر از اقامه حد به وسيله من بر او است.»

حضرت در اينجا بر زشتى اقرار به گناه و مفتضح كردن خود -كه داراى آثار بدى بر جامعه است - و بهتر بودن توبه از اجراى حد، تأكيد مى‌كند .

حتى در محارب اگر قبل از آنكه به آنها غلبه پيدا كنند توبه كند حد الهى ساقط مى‌شود و اگر بعد از ظفر و تسلط بر آنها باشد، حد جارى مى‌گردد. (٤٤) پس توبه قبل از دستگيرى و اثبات جرم، موجب سقوط مجازات است كه مستند اين نظر، علاوه بر روايات مذكور و ساير روايات، آيات متعددى از قرآن است كه بر سقوط مجازات به سبب توبه، قبل از دستگيرى دلالت دارد.

لازم به ذكر است كه با استناد به اطلاق ادله و اشتراك ملاك، علاوه بر سقوط مجازات حد، تعزيرات نيز قبل از آشكار شدن و ثبوت جرم به واسطه توبه ، ساقط مى‌شود. (٤٥) اما در صورت آشكار شدن و ثبوت گناهى كه مربوط به حق اللّه‌ است، توبه در محكمه موجب

(٤٢)مسند احمد ، ج١ ،ص ٢٧٠ ؛صحيح مسلم، ج ٥ ،ص ١١٩ ؛ البته اصل ماجرا در روايات شيعه نيز به اجمال اشاره شده است: وسائل الشيعة ، ج٢٨ ،ص ١٠١ ، ب١٥ از ابواب حد زنا ،ح١ .
(٤٣)وسائل الشيعة ، ج٢٨ ،ص٣٦ ، باب١٦ از ابواب مقدمات حدود، ح٢ .
(٤٤)الدروس الشرعيه، ج٢ ،ص ٦١ و٢٠٠ .
(٤٥)مسالك الأفهام ، ج١٣ ،ص ٣٥٠ .