كه آيا ماه مبارك رمضان ـ بر خلاف ساير ماههاى قمرى ـ هميشه كامل و سى روز است؛ يا اينكه برخى سالها بيست و نه روز است؟ هردو نظريه، طرفدارانى داشته است. به قائلان قول اوّل «اصحاب عدد» و به طرفداران نظريه دوم «اصحاب رؤيت» مى‌گفتند.

شيخ صدوق از اصحاب عدد بود و در كتاب «من لايحضره الفقيه» (ج٢، ص١١٠) از اين نظريه به شدّت حمايت كرد. شيخ مفيد نيز در آغاز، از اصحاب عدد بود و در تأييد آن، به سال ٣٦٣، كتابى نوشت به نام «لمح البرهان في عدم نقصان شهر رمضان» يا «... في كمال شهر رمضان» (ذريعه، ج١٨، ص٣٤٠). سپس شيخ از اين ديدگاه عدول كرد و در تأييد قول دوم، رساله «مصباح النور فى علامات علائم الظهور» (ذريعه، ج ٢١، ص ٩٢) را نوشت. اين رساله اكنون در دست نيست.

پس از آن، رساله مورد بحث را در تأييد اصحاب رؤيت نوشت. او به تفصيل جوانب مسئله را كاويد و احاديث مخالف رؤيت را نادر دانست.

چنانكه در ديباچه آن تصريح شده، اين رساله را در پاسخ كسى نوشته كه برخى موصليها از وى خواسته بودند در اين زمينه از شيخ مفيد سؤال كند و آن شخص سؤالات را به اطلاع وى رسانده است.

٢. الردّ على أصحاب عدد، سيد مرتضى (م ٤٣٦)

اين رساله مانند رساله پيشين در ردّ قول به عدد و در تأييد رؤيت است و عمدتا نقد رساله‌اى در تأييد قول به عدد است كه كسى آن را نزد سيد فرستاده است. از نسخه كتابخانه آستان قدس رضوى استفاده مى‌شود كه مخاطب سيد مرتضى در آغاز اين رساله، شيخ ابوالفتح كراجكى است و وى رساله‌اى در تأييد قول به عدد نزد سيد فرستاد.

٣. مفتتح الشهور، علاّمه محمّدباقر مجلسى (م ١١١٠)

علامه مجلسى اين رساله را در سال پايانى عمرش نوشت و در يازدهم شوال ١١٠٩ آن را به پايان برد. علاوه بر تاريخ پايان رساله، در لابه‌لاى آن نيز به سال تأليفش اشاره دارد.