٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٦٩ - نگاهى به موضوع سازى انسان به كمك تكنولوژى جديد آیة الله محمد على تسخيرى

علامه طباطبايى در الميزان مى‌فرمايد: «رسم عرب جاهليت اين بود كه گوش بعضى از احشام را مانند شترى كه چند شكم زاييده باشد يا شترى كه نذر بت شده بود، به منظور حرام كردن گوشتشان مى‌شكافتند» (١١). وى تأكيد مى‌كند: بعيد نيست، مراد از تغيير خلقت خداوند خروج از حكم فطرت و ترك دين حنيف باشد با استشهاد به اين كلام الهى كه :

{فأقم وجهك للدّين حنيفاً فطرت اللّه‌ الّتي فطر الناس عليها لاتبديل لخلق اللّه‌ ذلك الدّينُ القيّم } ؛ (١٢)

پس با دل پاك روى خود را متوجه دين كن. اين فطرتى است كه خداوند، انسانها را بر آن آفريده؛ دگرگونى در آفرينش الهى نيست؛ اين است آيين استوار.

شايد سياق آيات با اين معنا سازگار باشد و روايتى كه از امام باقر (ع) در مجمع البيان (١٣) ذيل تفسير اين آيه آمده است همين معنا را تأييد مى‌كند. لذا نمى‌توان براى رد هرگونه تغيير طبيعى، به اين آيه استناد كرد، چرا كه مراد قسمى خاص از تغيير است كه با وسوسه و تجويز شيطان صورت مى‌گيرد.

شبيه سازى در واقع استفاده از قوانين طبيعى است كه خداوند در طبيعت مقرر فرموده است، ممكن نيست كه دخالت در خلقت خداوند ـ آن گونه كه در اتهامات مخالفين آمده ـ باشد، يا تحدّى با خدا در خلقتش باشد آن گونه كه برخى از مخالفان شبيه سازى ادعا كرده‌اند و الاّ بايد باب هرگونه ابداع علمى در علم وراثت را در همه زمينه‌هاى خلقت مسدود كنيم.

در برابر اين اشكال كه شبيه سازى موجب بى نيازى از ازدواج مى‌شود، بايد گفت: اگر فرض كنيم شبيه سازى تا اين حد آسان و فراگير شود ـ كه بعيد است ـ اوّلاً انگيزه‌هاى ازدواج محدود به توليد مثل نيست، ثانياً توليد مثل قبل از هر چيز از طريق ازدواج، مطلوب انسان است و جز در موارد استثنايى به اين گونه روشها پناه نمى‌برد.

احتمال انهدام جوامع انسانى، يا جدا شدن انسان از انسانيت خود، مسأله‌اى است كه


(١١) الميزان في تفسير القرآن، ج٥، ص٨٤.
(١٢) روم، آيه ٣٠.
(١٣) مجمع البيان، ج٣، ص١٧٣.