فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٤٩ - تقيه مداراتى و جايگاه آن در انسجام اسلامى محمد رحمانى
ايجاد وحدت كلمه چيزى را شرط نمىكند. (١٦)
بنابراين، نگاه حضرت امام خمينى(ره) با نگاه شيخ انصارى به تقيه مداراتى، از نظر حكم و ماهيت و جايگاه و رتبه با همديگر تفاوت دارد.
اين اختلاف مبنا و ديد، نسبت به تقيه مداراتى آثارى را در پى دارد كه از همه مهمتر جايگاه و نقش تقيه مداراتى است كه در رابطه با تحقق انسجام و وحدت و اخوت اسلامى براساس نظر حضرت امام روشن مىشود.
هـ ـ ادله تقيه مداراتى
مهمترين دليل بر تقيه مداراتى، روايات است و از آنجا كه روايات فراوان و با مضامين مختلف وارد شده و نقد و بررسى تمامى آنها به طول مىانجامد، در اينجا به چند نمونه از هر مضمون بسنده مىكنيم:
دسته اوّل:
شيخ حر عاملى در كتاب شريف وسائل الشيعه، بابى را با عنوان «باب وجوب عشرة العامة بالتقية» گشوده و در آن، چهار روايت آورده است؛ از جمله آنها روايت هشام كندى است كه مىگويد:
«قال: سمعت أبا عبداللّه (ع) يقول: إيّاكم أن تعملوا عملاً نعيّر به فانّ ولد السؤ يعير والده بعمله كونوا لمن انقطعتم إليه زيناً و لاتكونوا عليه شيناً. صلّوا في عشائرهم و عودوا مرضاهم و اشهدوا جنائزهم و لايسبقونكم إلى شىء من الخير فأنتم أولى به منهم و اللّه ما عبد اللّه بشيء أحبّ إليه من الخبأ، قلت: و ما الخبأ؟ قال: التقية» (١٧)؛
شنيدم امام صادق (ع) مىفرمود: بپرهيزيد از كارى كه ما با آن كار سرزنش
(١٦) همان.
(١٧) وسائل الشيعه، ج١١، باب ٢٦ از ابواب الأمر و النهى، ح٢، ص٤٧١.