فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٢١ - معرفى كتاب «رؤيت هلال» سيد حسن فاطمى موحّد
٨. اعتبار رؤية الهلال قبل الزوال، مولى محمّدجعفر بن محمّدباقر سبزواري (م حدود ١١٣٥)
مؤلف، فرزند فقيه بزرگ شيعه، مولى محمدباقر سبزوارى، از علماى بزرگ اصفهان در اواخر صفويه است.
چنانكه مؤلف در آغاز رساله تصريح كرده، آن را به دفاع از پدر بزرگوارش محقق سبزوارى و در ردّ رساله «عدم اعتبار رؤية الهلال قبل الزوال» از فاضل تنكابنى ـ كه پيش از اين معرفى شد ـ نگاشت.
٩. عدم اعتبار رؤية الهلال قبل الزوال، مولى اسماعيل خواجويى (م ١١٧٣)
اين رساله يكى از رسالههاى مبسوط در خصوص مسأله رؤيت هلال پيش از زوال و مشتمل بر يك مقدّمه و ده فصل است كه مؤلّف در آن به تفصيل، جوانب مسأله را كاويده و زواياى آن را روشن كرده است. وى در اين رساله سخنان محقّق سبزوارى را نقد كرده و در فصل دهم يادآورى كرده است كه پس از تأليف اين رساله از رساله فاضل تنكابنى در ردّ بر سبزوارى مطّلع شده است. خواجويى آن را ستوده و سپس مواضعى از آن را نقد كرده است.
١٠. تعيين ليلة القدر، مولى اسماعيل خواجويى (م ١١٧٣)
رساله حاضر ـ همچنانكه از نام آن پيداست ـ در باره تعيين ليلة القدر است و با توجه به اينكه در سراسر كره زمين در وقتى واحد، هلال رؤيت نمىشود و شروع ماه مبارك رمضان در يك زمان نيست، اين سؤال پيش مىآيد كه شب قدر چه شبى است؟ و رؤيت هلال در چه نقطهاى ملاك تعيين شب قدر است و آيا ممكن است در مجموع كره زمين دو شب، شب قدر باشد يا نه؟ مؤلّف در مجلسى ارتجالاً به اين سؤالها پاسخ داده و سپس با مراجعه به ادلّه، همان پاسخ را صحيح يافته و مشروحا در اين رساله ياد كرده است.
١١. اعتبار رؤية الهلال قبل الزوال، مولى محمد رحيم بن محمد جعفر سبزوارى (م ١١٨١)
مؤلف، يكى از علماى بزرگ اصفهان در عهد نادرشاه افشار به شمار مىرود. اين رساله را در دفاع از پدر و جدّ بزرگوارش محقّق سبزوارى و در ردّ فاضل خواجويى و سراب تنكابنى نوشت. وى در مقدّمه تصريح مىكند كه رساله خواجويى را به خطّ مؤلّف مشاهده كرده و آن را مشتمل بر شكوكى يافته است. از لابه لاى رساله و از دعا به