فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٠٢ - فلسفه مجازات در اسلام(٢) ابوالقاسم مقيمى حاجى
براى نمونه مىتوان به حدّ زنا اشاره كرد كه خداوند مىفرمايد:
«وليشهد عذابهما طائفة من المؤمنين»؛ (٨١)
بايد طايفهاى از مؤمنين شاهد اجراى حد باشند .
درست است كه واژه «طايفه» به دو نفر نيز صدق مىكند و شايد به همين علت گفته شود دليلى بر اجراى علنى حدود نداريم ، اما بايد در اين باره به روايات مراجعه كرد كه حضرت على(ع) براى اجراى حدود، مردم را دعوت مىكرد و بر همين اساس بسيارى از فقها قائل به حضور عدهاى و يا استحباب آن شدهاند (٨٢) هر چند برخى به يك نفر اكتفا كردهاند. (٨٣)
حضرت على(ع) در اجراى حد بر مرد زناكارى فرمود :
يا معشر المسلمين اخرجوا ليقام على هذا الرجل الحد». (٨٤)
«اى جماعت مسلمانان ! خارج شويد تا حد الهى بر اين مرد اقامه شود.»
همچنين در باره قضيه مشابهى نسبت به اجراى حد بر زنى فرمود :
«فأمر قنبراً، فنادى بالناس فاجتمعوا، و قام اميرالمؤمنين(ع) فحمد اللّه و اثنى عليه ثمّ قال: أيّها الناس، ان امامكم خارج بهذه المرأة إلى هذا الظهر ليقيم عليها الحد إنشاءاللّه»؛ (٨٥)
به غلامشان قنبر دستور دادند مردم را دعوت كن. او نيز مردم را به مسجد دعوت كرد. هنگامى كه مردم جمع شدند، حضرت بلند شد و پس از ثناى الهى فرمودند: اى مردم! امام شما فردا صبح اين زن را براى اجراى حد، به پشت كوفه (بيرون شهر) مىبرد.( براى مشاهده آن بياييد.)
(٨١) نور ،آيه ٢ .
(٨٢) خلاف، ج٥، ص ٣٧٤؛ سرائر، ج٣، ص٤٥٤ ـ ٤٥٣؛ الروضة البهية، ج٩، ص٩٦؛ رياض المسائل (ط .ق) ج٢، ص٤٧٢؛ جواهر الكلام، ج٤١، ص٣٥٥ ـ ٣٥٣؛ تحرير الوسيله، ج٢، ص ٤٦٦.
(٨٣) النهاية، ص٧٠١؛ قواعد الاحكام، ج٣، ص ٥٣٠، مبانى تكملة المنهاج، ج٢، ص٣٨.
(٨٤) وسائل الشيعة، ج٢٨، ص ٥٣، باب ٣١ از ابواب مقدمات الحدود، ح٣.
(٨٥) همان، ح١.