و از آنجا كه روايت صراحت دارد كه تلقى عبداللّه‌ بن مسعود از عمل پيامبر(ص) اين بوده كه كوتاه خواندن نماز واجب است و به همين دليل استرجاع مى‌كند و به دنبال آن مى‌گويد: كاش بهره من از چهار ركعت، دو ركعت مقبول بود، نووى و ديگران تلاش كرده‌اند تا اين روايت را تأويل كنند و از شدت آن بكاهند و چنين گفته‌اند:

مقصود ابن مسعود اين بوده است كه مخالفت كردن با روش رسول خدا(ص) و دو خليفه بعد از او كراهت دارد. با اين حساب ابن مسعود ـ رضي اللّه‌ عنه ـ با جواز اتمام موافق است و از اين رو نماز را با عثمان، تمام خوانده است و چنانچه از نظر او كوتاه خواندن نماز واجب بود، ترك آن به هنگام اقتدا كردن به ديگرى، جايز نمى‌بود.

پوشيده نيست كه سخن مذكور معقول به نظر نمى‌رسد؛ زيرا اگر عمل خليفه مشروع بود و شارع آن را امضا و پيامبر (ص) آن را ابلاغ كرده بود، اما پيامبر(ص) از ميان دو طرف تخيير، طرف افضل را اختيار كرده و طرف ديگر را نفى نكرده بود، استرجاع و آرزوى ابن مسعود معنا نداشت. علاوه بر اين، آنچه به عبداللّه‌ بن مسعود نسبت داده شده كه وى در سفر به هنگام اقتدا كردن به عثمان، نمازش را تمام خوانده است، صرفاً جنبه سياسى داشته و عليرغم عقيده شخص مبنى بر وجوب قصر و جهت هماهنگى با عثمان بوده است. اعمش گفته است:

معاوية بن قره از مشايخش روايت كرده است كه عبداللّه‌، چهار ركعت خواند. به او گفته شد: بر عثمان عيبجويى مى‌كنى آن وقت خودت چهار ركعت مى‌خوانى؟ در پاسخ گفت: اختلاف، ناپسند است. (٤٩)

(٤٩) سنن ابى داود، ج١، ص ٣٠٨؛ كتاب الأمّ از شافعى، ج١، ص ١٥٩.