فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٦٣ - تقيه مداراتى و جايگاه آن در انسجام اسلامى محمد رحمانى
روايت دعائم الاسلام:
عن أبي جعفر (ع) لاتصلّوا خلف ناصب و لا كرامة أن تخافوا على أنفسكم...»؛ (٣٨)
امام صادق (ع) مىفرمايد: پشت سر ناصبى نماز نخوانيد و كرامتى نيست كه جانتان را به خطر بيندازيد.
دلالت روايت بر اين كه پشت سر ناصبى نبايد جز از باب تقيه خوفى نماز خوانده شود، تمام است ولى ربطى به بحث ما ندارد؛ زيرا ناصبى، محكوم به كفر و حتى از نظر برخى فقها، نجس است و از موضوع تقيه مداراتى خارج مىباشد. ثانياً ممكن است گفته شود اين روايت مخصوص روايات تقيه مداراتى است و مؤيد اين خواهد بود كه تقيه مداراتى در مورد ناصبى روا نيست ولى با غير ناصبى از اهل سنت صحيح است. ثالثاً اين روايت مرسله است و قابل اعتماد نيست.
روايت زراره:
سألت أبا جعفر (ع) عن الصلاة خلف المخالفين، فقال ما هم عندي إلاّ بمنزلة الجدر؛ (٣٩)
از امام صادق (ع) در باره نماز جماعت پشت سر اهل سنت پرسيدم. حضرت فرمود: آنان در نظر من همانند ديوارند».
دلالت روايت بر عدم اجزاء نماز در صورت اقتداء به اهل سنت تمام است و پاسخ آن پس از نقل روايت بعدى خواهد آمد.
روايت ابن راشد:
قال: قلت لأبي جعفر(ع): مواليك قد اختلفوا فأصلّي خلفهم جميعاً. فقال: لا تصلّ إلاّ خلف من تثق بدينه»؛ (٤٠)
«ابن راشد مىگويد: از امام صادق (ع) پرسيدم: دوستان شما در باره نماز خواندن
(٣٨) دعائم الاسلام، ج١، ص١٥١.
(٣٩) وسايل الشيعه، ج٥، باب ٣٣ از ابواب صلاة الجماعه، ح١٠.
(٤٠) همان، باب ١٠، ح٢، ص ٣٨٩.