فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٣٤ - نماز مسافر در كتاب و سنت آیة الله جعفر سبحانى
ابتدا نماز در سفر و حضر به صورت دو ركعت دو ركعت واجب شد، اما سپس نماز سفر به همان صورت تثبيت شد و ركعات نماز غير مسافر اضافه شد. (١٨)
شوكانى گفته است:
اين روايت، دليل محكمى است بر اينكه قصر واجب است؛ زيرا اگر نماز به صورت دو ركعتى واجب شده باشد، زيادتر از دو ركعت جايز نيست، همچنانكه در حضر، بيش از چهار ركعت جايز نيست.
اما برخى كه خواستهاند اين روايت را طبق مذهب خود تطبيق دهند به دلايلى واهى در دلالت اين روايت مناقشه كردهاند و شوكانى آنها را در كتابش ذكر كرده و ما آنها را عيناً نقل مىكنيم:
الف: اين حديث از قول عايشه، مقطوع است و عايشه در زمان تشريع نماز حضور نداشته است و اگر اين خبر درست بود، بايد به صورت متواتر نقل مىشد.
جواب: اين استدلال درست نيست؛ زيرا مقتضاى عدالت راوى اين است كه او اين حديث را مستقيماً يا به واسطه عادل ديگرى از پيامبر(ص) شنيده باشد. اگر قرار باشد تنها رواياتى را از عايشه قبول كنيم كه با پيامبر(ص) بوده است، بخش بزرگى از روايات او از درجه اعتبار ساقط خواهد شد؛ زيرا عايشه روايات زيادى نقل كرده كه خود، شاهد آن نبوده است. در اينجا براى نمونه روايت كيفيت نزول وحى بر پيامبر(ص) را كه بخارى در صحيحش به طور مفصل آن را نقل كرده است، ذكر مىكنيم:
رسول خدا(ص) در هر سال يك ماه در غار حراء به سر مىبرد تا اينكه آن ماهى كه خداوند او را به پيامبرى مبعوث كرد فرا رسيد. رسول خدا(ص) به غار حراء رفت و شب هنگام، جبرئيل به امر خداوند نزد او آمد. رسول خدا(ص) ماجرا را چنين توصيف مىكند: من خواب بودم كه جبرئيل با نوعى حرير كه در آن نوشته
(١٨) شرح صحيح مسلم از نووى، ج٥، ص٢٠١؛ صحيح بخارى، ج٢، ص٥٥، باب «يقصر إذا خرج من موضعه» از كتاب صلاة.