آنها مورد تأكيد است. بنابراين نماز گزار بايد با آنها وارد نماز شود و اذان و اقامه و قرائت را براى خودش، به گونه‌اى كه صدايش را ديگران نشوند، بخواند. هيچ روايتى دلالت ندارد كه نماز با آنها واقعى است، بلكه در برخى از روايات آمده است نماز پشت سر آنها به منزله نماز پشت سر ديوار است». (٣١)

نقد و بررسى

به نظر مى‌رسد اين نظريه درست نباشد؛ زيرا با دقت در روايات وارده در باب كه مورد قبول ايشان نيز مى‌باشد، مى‌توان گفت كه شركت در نماز جماعت اهل سنت، تنها شكل و صورت نماز نيست، بلكه نماز واقعى و مجزى است. البته اين بررسى، صرف نظر از روايات معارض و بحث لزوم و يا عدم لزوم مندوحه است؛ زيرا اين دو بحث، پس از اين مورد رسيدگى قرار خواهد گرفت.

بر اين مدعا شواهد فراوانى مى‌توان بيان كرد؛ از جمله:

١. در ذيل صحيحه هشام بن حكم مى‌خوانيم: شركت در نماز جماعت اهل سنت از بهترين عبادات است به ويژه حضرت سوگند ياد مى‌كند كه: «واللّه‌ ما عبداللّه‌ بشيءٍ أحبّ إليه من الخبأ» روايت از جهت انجام وظيفه مانند خواندن قرائت، اطلاق دارد. آيا شكل نماز و به عبارت ديگر، نماز باطل با اين سوگند و تأكيد امام كه از بهترين عبادات است، سازگار مى‌باشد؟!

اگر گفته شود مقصود، نماز جماعتى است كه مكلّف وظيفه خودش را انجام دهد، در پاسخ بايد گفت: روايت از اين جهت مطلق است و اگر چنين چيزى بود با توجه به نياز و ابتلاى مردم بايد بيان مى‌شد.

٢. روايات فراوانى دلالت داشت كه نماز با آنها مانند نماز جماعت پشت سر رسول اللّه‌ است. آيا نماز صورى و باطل مانند نماز جماعت پشت سر رسول خداست؟!

امام(ع) در اينجا فرمود: اين نماز ثواب نماز پشت سر رسول خدا را دارد، بلكه

(٣١) همان، ج٥، ص٣١٣.