فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٥٤ - نماز مسافر در كتاب و سنت آیة الله جعفر سبحانى
مىخوانديم و برخى ديگر كوتاه مىخواندند. برخى روزه مىگرفتيم و برخى ديگر روزه نمىگرفتيم و كسى هم بر ديگرى عيب نمىگرفت.
ابن قدامه سپس مىگويد:
پس اجماع صحابه ـ رحمهم اللّه ـ بر رخصت است، به دليل اينكه از ميان آنها كسانى نماز را تمام مىخواندند و ديگران به شهادت حديث انس، اين عمل را بد نمىدانستند. (٦٨)
شوكانى گفته است:
دليل سوم بر جواز تمام خواندن نماز در سفر، روايتى است كه در صحيح مسلم و غير آن وجود دارد كه مضمون آنها اين است كه صحابه با رسول خدا(ص) مسافرت مىكردند و برخى نمازشان را كوتاه مىخواندند و برخى ديگر تمام، برخى روزه مىگرفتند و برخى روزه نمىگرفتند و كسى هم بر ديگرى عيب نمىگرفت. (٦٩)
بررسى روايت:
مسلم در باب جواز روزه گرفتن و افطار كردن مسافر در ماه رمضان هفت روايت از ابو سعيد خدرى و جابربن عبداللّه انصارى و انس بن مالك نقل كرده است كه در هيچ يك از آنها سخنى از قصر يا اتمام نماز نيامده است، بلكه تمامى اين روايات از روزه و افطار سخن گفتهاند و منبع روايتى كه به انس نسبت داده شده كه «برخى نماز را كوتاه مىخواندند و برخى ديگر تمام» معلوم نيست. (٧٠) اينك يك نمونه از روايات مسلم را نقل مىكنيم:
(٦٨) المغنى، ج٢، ص ١٠٩.
(٦٩) نيل الاوطار، ج٣، ص ٢٠١، ٢٠٢، اين حديث را نووى در شرحش بر صحيح مسلم نقل كرده است.
(٧٠) ر.ك: شرح نووى بر صحيح مسلم، ج٧، ص ٢٣٧ باب جواز الصوم و الفطر فى شهر رمضان للمسافر، حديث ٩٣، ٩٤، ٩٥، ٩٦، ٩٧، ٩٨، ٩٩؛ همچنين ر.ك: صحيح مسلم، ج٣، ص١٤٣، باب جواز الصوم و الفطر في شهر رمضان للمسافر» از كتاب صوم.