فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٠١ - فلسفه مجازات در اسلام(٢) ابوالقاسم مقيمى حاجى
رحيمى يافتى به امر و نهى و ارشاد قيام كن تا دلهاى سخت را برق عاطفه قلبت نرم كند و آهن قلوب به موعظت آميخته با آتش محبتت ليّن گردد.
و اين وادى غير از وادى بغض في اللّه و حبّ في اللّه است كه انسان بايد با اعداء دين عداوت داشته باشد. چنانچه در روايات شريفه و قرآن كريم وارد است و آن در جاى خود صحيح و اين نيز در جاى خود صحيح است». (٧٨)
اجراى علنى حدود
در اينجا لازم به ذكر است كه برخى اجراى علنى حدود را عامل تحقير مجرم و بر خلاف كرامت انسانى او مىدانند و مىگويند اگر حد به صورت علنى اجرا شود، موجب مىشود كه فرد، جرى گردد و قبح عمل در نظر او كاسته شود و آبرويش در جامعه از بين برود.
اين بحث مقالهاى مستقل مىطلبد، اما به اجمال و تا جايى كه مربوط به اين مقاله مىشود در جواب مىگوييم :
درست است كه اجراى مجازات تبعاتى دارد و شخص را زير سؤال مىبرد ـ همانند مواردى كه متناسب با جرم ارتكابى، اشتهار مجرم مدّ نظر است ، اما اين عمل كه در برخى از مجازات ها به نص صريح قرآن انجام مىشود در راستاى يكى از فلسفههاى مجازات و براى تحقق عامل بازدارندگى است. اجراى علنى مجازات بر اساس مصالح اجتماعى و به منظور جلوگيرى از وقوع جرم بعدى صورت مىگيرد (٧٩) و اگر در خفا انجام شود، بازدارندگى خود را از دست مىدهد حتى بنا بر تصريح مسؤولان قضايى، اجراى علنى حدود، اثر چشم گير و سريعى در كاهش جرم داشته است. (٨٠)
(٧٨)همان، ص ٢٣٩- ٢٤٠ .
(٧٩)رياض المسائل(ط.ق )، ج٢ ،ص ٤٧٢ .
(٨٠)فصلنامه معرفت ، شماره ٤، ميزگرد اجراى علنى حدود ،آيت اللّه مقتدايى: زمانى من به مشهد رفته بودم مراجعات متعددى به من مىشد كه در اين جا سرقت از منازل، مغازهها، خودروها زياد است. من با رئيس دادگسترى استان صحبت كردم و قرار شد موارى كه حكم آنها قطعى شده به صورت علنى اجرا شود. در سه نقطه شهر، با اعلام قبلى حدود علنى اجرا شد. پنج ماه بعد، در تهران يك نامهاى از نيروى انتظامى مشهد به ما نوشتند كه پس از اجراى اين سه مورد به صورت علنى، پنجاه درصد سرقت وحتى جنايات ديگر كاهش پيدا كرده است.