و او را رها كند و مارى نيز تصادفاً او را نيش بزند و بكشد ـ به طورى كه هريك از جراحت و نيش زدن به تنهايى در مرگ او مؤثر باشد و جراحت هم طورى نبوده كه او نتواند از مار فرار كند ـ ضمان به نسبت سهم انسان در اتلاف بر عهده ولى خواهد بود.

محقق حلّى در اين باره چنين مى‌گويد:

مرتبه سوم اتلاف اين است كه حيوانى به همراه انسان در اتلاف شركت داشته باشد كه اين مسأله داراى چند صورت است: صورت اوّل: اگر شخص فردى را به دريا بيندازد و قبل از رسيدن به دريا نهنگى وى را ببلعد، كسى كه وى را به دريا انداخته، قصاص خواهد شد؛ چون معمولاً انداختن در دريا موجب غرق شدن و تلف است. قول ديگر اين است كه قصاص نخواهد شد؛ زيرا او قصد اتلاف و از بين بردن او را بدين شكل نداشت و اين قول قوى است. اما اگر فردى را جلوى نهنگى بيندازد و او را ببلعد، موجب قصاص خواهد بود؛ چون نهنگ طبيعتاً آسيب رسان است و به منزله آلت كشنده مى‌باشد.

صورت دوم: اگر كسى انسانى را جلوى سگ هارى بيندازد و او را بدرد قصاص مى‌شود؛ چون سگ هار همانند آلت قتل كشنده است.

صورت سوم: اگر شخصى مار سمّى كشنده‌اى را وادارد تا كسى را نيش بزند و آن طرف نيز بر اثر نيش مار بميرد، او قاتل است و قصاص مى‌شود. همچنين اگر مار سمّى را به طرف كسى بيندازد و مار او را نيش بزند و بميرد، قول اشبه در اين صورت نيز وجوب قصاص است.

صورت چهارم: اگر انسانى را مجروح كند سپس شيرى نيز او را گاز بگيرد و بر اثر سرايت جراحت و گاز شير بميرد، قصاص از مجروح كننده ساقط نمى‌شود. اما آيا زيادى ديه فرد قصاص شده به ورثه‌اش بر مى‌گردد يا نه، قول اشبه اين است كه بر مى‌گردد.

صورت پنجم: اگر كسى را دست بسته در بيابانى بيندازد كه محل رفت و آمد درندگان است و اتفاقاً شيرى او را بخورد، قصاص نمى‌شود ولى ضامن ديه است. (٤٥)

(٤٥) شرايع الاسلام، ج٤، ص ١٩٨ ـ ١٩٩.