فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٤٣ - نماز مسافر در كتاب و سنت آیة الله جعفر سبحانى
اجتهادى است كه علما در آن اختلاف نظر دارند، روشن مىشود. (٤٣)
كوتاه خواندن نماز در منى
روايات بسيارى وجود دارد كه نشان مىدهد رسول خدا(ص) و خلفاى بعد از او و حتى عثمان در چندين سال آغاز خلافتش، نماز را بدون استثنا در منى كوتاه مىخواندهاند. هنگامى هم كه عثمان پس از گذشت هشت سال از خلافتش، نماز را در منى تمام خواند، عليه او هياهو شد و وقتى عبداللّه بن مسعود شنيد كه خليفه نمازش را در منى تمام خوانده است، گفت: «إنّا للّه و إنّا إليه راجعون». اين عبارت تنها در جايى گفته مىشود كه مصيبت بزرگى روى داده باشد و اين نشان مىدهد كه عبداللّه بن مسعود عمل عثمان را به عنوان مصيبتى بزرگ در دين تلقى كرده بوده.
كسى كه اين روايات را كه آنها را نقل خواهيم كرد ملاحظه كند، اعتراف مىكند كه تلقى صحابه اين بوده است كه كوتاه خواندن نماز در سفر واجب و تمام خواندن آن، مشروع نيست و گرنه چنانچه قصر جايز و يا مستحب بود، نبايستى خشم صحابه و تابعين عليه عثمان برانگيخته مىشد.
٢٧. مسلم در صحيحش از سالم بن عبداللّه از پدرش از رسول خدا(ص) روايت كرده است:
رسول خدا(ص) نمازش را در منى و غير منى همچون نماز مسافر، دو ركعت خواند. ابوبكر و عمر نيز اينچنين نماز خواندند. عثمان نيز در آغاز خلافتش چنين كرد اما بعدها نماز را چهار ركعتى تمام خواند. (٤٤)
٢٨. مسلم از عبداللّه بن عمر روايت كرده است كه گفت:
رسول خدا(ص) در منى نمازش را دو ركعت خواند و ابوبكر بعد از او و عمر بعد از
(٤٣) محب الدين طبرى، الرياض النضرة، ج٢، ص ٢٥١.
(٤٤) شرح نووى بر صحيح مسلم، ج٥، ص٢٠٩، باب قصر الصلاة بمنى، از كتاب نماز مسافر و قصر آن.