فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٣٦٠ - كيفيت تعلق اراده بفعل

معناى حرفى و ربطى قائم باو است نه آنكه شيئ مستقلّى باشد زيرا اثر مذكور على‌

حياله و استقلاله حكمى ندارد بلكه ظهور آن در واقع ظهور مؤثّر مى‌باشد

همانطوريكه عكس آلت لحاظ و اعتبار عاكس مى‌باشد.

و وقتى ابتهاج يا عشق يا رضا و يا هر نام ديگرى كه خواستى بنهى بمؤثّر

بتعا ابتهاج به اثر بما هو اثر را بهمراه داشت پس رضائش به ذات نيز تبعا رضاى‌

بفعل را بدنبال دارد و اين رضا و ابتهاج اراده است براى كسيكه حكم به قضا و قدر

نموده و امور را امضا فرموده است.

شرح فارسى:

توضيح‌

كيفيّت تعلّق اراده بفعل‌

مسلّم است كسى كه شخص و ذاتى مورد حبّ و خواسته او است آثار و

نشانه‌هائى را كه دالّ بر وجود او بوده و حكايت از هستى وى مى‌نمايند دوست‌

مى‌دارد البّته اين محبّت و شوق بهجت اين است كه آن اثر حاكى از مؤثّر است نه‌

آنكه مستقلا و ذاتا بدون لحاظ طريقيّت محبوب باشد با توجّه به اين امر مى‌گوئيم‌

قطعا ذات حقتعالى محبوب و مورد عشق او است چه آنكه حبّ بذات از لوازم‌

لا ينفك هر موجودى است پس لاجرم افعال و آثار وجودى كه از حضرتش صادر شده‌

مورد ابتهاج و خواسته او است و همين ابتهاج اراده مى‌باشد پس تعلّق اراده بافعال‌

تابع رضا بذات و حبّ به آن است.

متن: « ٤٨١، ٤٨٠، ٤٧٩ »