فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٣٢٩ - فصل عموم قدرت حقتعالى و انكار ثنويه و معتزله

افعال را مطلقا به حقتعالى نسبت مى‌دهند مى‌گويند:

پروردگار متعال از استناد ظلم و افعال قبيح منزّه است انتهى.

ايشان براى اثبات استقلال عباد در افعال و اقوال و كفر و ايمان به آياتى‌

تمسّك نموده‌اند از جمله:

آيه [٧] در سوره « اسراء » ان احسنتم احسنتم لا نفسكم و ان اسأتم فلها.

آيه [٢٠] در سوره « آل عمران» و قل للّذين اوتوا الكتاب و الاميّين أسلمتم،

فان اسلموا فقد اهتدوا و ان تولّوا فانّما عليك البلاغ و اللّه بصير بالعباد.

آيه [٤١] در سوره « روم » ظهر الفساد فى البرّ و البحر بما كسبت ايدى‌

النّاس.

و امثال و نظائر اينها.

٢- عقيده اشاعره: اين طائفه معتقدند كه افعال حقيقتا از عباد مسلوب و

منتسب به حقتعالى است ايشان مى‌گويند:

بنده‌گان در صدور افعال بمنزله آلات كار همچون آلات نجّارى و بنّائى‌

مى‌باشند و همانطورى كه نسبت فعل به آلات مجازى است عينا نسبت افعال به‌

بنده‌گان مجازى مى‌باشد.

بناراين مساعى عباد را در وصول به مقاصد بدون تقدير و مشيّت الهى بى‌اثر

دانند و بسيارى از توالى فاسدها را كه بر اين رأى ناصواب مترتّب باشد ملتزمند.

اين دسته نيز براى تصحيح و تثبيت مرام خويش به آياتى استدلال نموده‌اند

از جمله:

آيه [١٦] در سوره « رعد » قل اللّه خالق كلّ شيئ و هو الواحد القهّار.

آيه [٣] در سوره « فاطر » هل من خالق غير اللّه يرزقكم من السّماء و الارض.

آيه [٣] در سوره « فرقان » و لا يملكون لانفسهم ضرّا و لا نفعا و لا يملكون موتا و لا حياتا و لا نشورا.

و امثال اين آيات كه در قرآن شريف بسيار مى‌باشد.

مرحوم علّاه حلّى « ره » در كشف المراد در جواب ايشان مى‌فرمايند: