فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٣٠٤ - وجه تسميه به لوح محفوظ
معلّق بدون مادّه هستند مانند مثل معلّقه كه موجودات عالم مثال و خيال هستند.
قوله: علميّه الخ: اشاره است به اينكه قدر بر دو قسم است: قدر علمى و قدر
عينى.
قدر علمى: همان بود كه تعريف شد يعنى صور قائمه به نفوس منطبعه
فلكى.
قدر عينى: عبارتست از وجود صور در عالم خارج كه از آن به سجلّ
كون « دفتر و طومار وجود» و عالم كيان نام مىبرندو اين عالم از مراتب اخيره علم
حقتعالى است.
مرحوم محقّق داماد در كتاب افق المبين مىفرمايد:
سجلّ كون و عالم حوادث را قضاء عينى گويند ولى نسبت به مبادى و
عقول طولا ملاحظه مىشود و مقصود ايشان از اين عبارت آن است كه سجّل كون
دو اعتبار دارد:
١- بملاحظه نسبتش با مبادى عاليّه همچون مبدء اعلى كه به اين اعتبار
به آن قضاء گويند.
٢- باعتبار خودش فى نفسه بدون اضافه بغيرش كه در اين ملاحظه به آن
قدر نام نهند.
پس اطلاق قضا منافات با اطلاق قدر ندارد چه آنكه اين دو اطلاق بدو
لحاظ مىباشد.
متن: « ٤٥٠، ٤٤٩ »
|
و كونه نورا على القدرة دلّ |
لا يلزمنّها حدوث ما انفعل |
|
|
لكّن بالفعل الشّعور وجبا |
فالحقّ موجب و ليس موجبا |