فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٣٩٧ - فصل كيفيت پيدايش كثرت در عالم

العنصر و بالوجوب لنفوس، فى هذا العالم و، صور.

فللهيولى، اى هيولى عالم العنصر، كثرة استعداد، غير متناهية لقبول‌

الصّور كذلك، بحركات، كذلك الافلاك، السّبعة الشّداد، فتلحق‌

لقابل غير متناهى الانفعال و تنظم الى فاعل غير متناهى التّأثير فيستمر

نزول البركات و قد اشرنا به الى كيفيّة صدور هذه الكثرات عن‌

العقل العاشر مع محدوديّة جهاته.

ترجمه: و همچنين از هر عقلى، عقل ديگر و فلكى ديگر صادر مى‌شود، پس عقول‌

نه‌گانه و افلاك تسعه باتمام رسيده تا به عاشر عقول كه همان عقل فعّال كه مكمّل‌

نفوس ناطقه است بحول اللّه و قوّته مى‌رسد و اين همان عقلى است كه امر كدخدائى‌

عالم از نظر حكماء مشّاء باذن خداوند متعال بآن واگذار شده چنانچه در كلام بعدى‌

خود بآن اشاره كرده و گفته‌ايم:

فيض از عقل دهم در عناصر حاصل مى‌شود از اينرو اين عقل بجنبه امكانى‌

و فقرى كه دارد معطى هيولى و مادّه عالم عناصر بوده و باعتبار و جهت وجوبى كه‌

دارد نفوس اينعالم و صور را اعطاء مى‌كند، پس براى هيولاى عالم عنصر استعداد

كثير و فراوانى است كه متناهى نبوده و ببركت آن صور را قبول مى‌كند چنانچه‌

افلاك هفتگانه كه بافلاك سبع الشّداد خوانده مى‌شوند بواسطه حركات‌

غير متناهيه‌اى كه دارند در محلّ قابل انفعال و تأثير بسزائى از خود باقى مى‌گذارند و

باعث استمرار نزول بركات مى‌گردند و ما به كيفيّت صدور اين كثرات از عقل دهم‌

با محدود بودن جهاتش قبلا اشاره نموديم.

شرح فارسى:

توضيح‌

قوله: كدخدائيّة: كلمه « كدخدا » فارسى و مركّب است از دو لفظ « كد »

بمعناى خانه و « خدا » بمعناى صاحب و طبق گفته قاضى خان در دستور الاخوان‌

معادل اين كلمه « اهل » و اهلبيت مى‌باشد.

قوله: السّبعة الشّداد: مقصود افلاك كواكب هفتگانه يعنى: قمر، عطارد،