فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٠٨٧ - دليل بر اثبات صانع

بايد باشند كه هر كدام با يكدام از اين صفات معاين باشد.

در جواب اين اشكال مرحوم مصنّف مى‌فرمايد:

صفات مذكوره مفهومشان با هم متغاير است زيرا بديهى است مفهوم علم‌

( انكشاف) غير از مفهوم قدرت (تساوى فعل و ترك نسبت به فاعل) است و

هم‌چنين صفات ديگر، ولى اشكال ندارد كه تمام اينها از نظر مصداق خارجى‌

با هم متحّد باشند به اين معنا كه ذات واحى باشد كه در خارج هم مصداق علم‌

بوده و هم قدرت و ديگر از صفات كماليّه لذا ذات حق تعالى واحد است و در عين‌

وحدت مصداق صفات و اوصافى است كه مفاهيم آنها با هم متغاير مى‌باشد.

قوله: من وجودها: يعنى وجود صفات.

قوله: لا فى وجودها: يعنى اين طور نيست كه تكثير در وجود و مصداق آنها

باشد.

قوله: لا ينثلم به وحدتها: كلمه « لا ينثلم» يعنى بهم نمى‌خورد و از بين‌

نمى‌رود و ضمير در « به » به انتزاع مفاهيم كثيره از ذات واحد رابع بوده و ضمير در

« وحدتها » به صفات راجع است.

متن: « ٣٦٠ »