فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٤٦٤ - فصل تأويلات حكماء نسبت به مثل افلاطونى

ترجمه: بعضى گفته‌اند: مثل نوريًّه عبارتند از صور هيولانى كه بمبدء اوًّل يعنى‌

حقتعالى منتسب و مضاف باشند.

حيثيًّت زمانى بودن در اينها چون « آن » با حيثيًّت مكانى بودن نظير

« نقطه » از نظر مبدء اوًّل بى‌معنا و بى‌اساس است بلكه در طول دهر اين دو حيثيًّت‌

مستقرًّ و مستمرًّ مى‌باشند بدون اينكه تبديل و تبدًّلى در آن حاصل شود لذا اجتماع‌

شيئ با هيولاى اوًّلى و دوًّمى و هكذا از نظر حقًّ تبارك و تعالى در يك عرض‌

است.

شرح عربى: قيل، و القائل هو السًّيًّد المحقًّق الدًّاماد قدًّس سرًّه:

المثال صور، افراد نوعه الًّتى فى، الهيولى، لكن، بما هى تضاف‌

للمبادي الاولى، لا من حيث نسبتها الى انفسها و لا من حيث نسبة

بعضها الى بعض لانًّ هاتين النًّسبتين مثار الكثرة بخلاف النًّسبة

الاولى، حيث زمانيًّاتها، اى زمانيًّات صور الافراد الهيولانيًّة، و الازمنة،

مثل مكانيًّاتها و الامكنة كالآن و النًّقطة، لفًّ و نشر مرتًّب، فى الدًّهر

جمع، تأكيد للزًّمانيًّات و ما بعدها فهى من هذه الجهة واحدة باقية

مجرٍّدة اى مسلوب عنها احكام المادًّة.

فالشًّيئ فيه، اى فى الدًّهر، مع هيولاه الاولى و الثًّانية، اجتمع، اى‌

يرتفع التًّعاقب و الغيبة من البين.

ترجمه و شرح فارسى: ٢- محقًّق داماد « ره » درباره مثل نوريًّه مى‌فرمايد:

مثل عبارتند از صور افراد هيولانى باعتبار انتسابشان به مبدء اولى نه‌

انتسابشان بذوات و نفوس خود و نه اضافه بعضى از آنها به بعضى ديگر زير اين دو

اضافه مثار كثرت و مظهر تعدًّد است بخلاف نسبت اولى و بعبارت ديگر افراد

هيولانى و يا بهتر بگوئيم جميع ماديًّات و زمانيًّات اگرچه فى نفسها و يا باعتبار

اضافه بعضى از آنها ببعضى ديگر محتاج به امكنه و ازمنه و اوضاعى هستند كه‌

باعث محجوب ماندن بعضى از بعضى ديگر مى‌شود ولى بملاحظه احاطه علميًّه‌

حقتعالى به آنها بعلم اشراقى شهودى و انكشاف تام وجودى در مرحله واحدى از