فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١١٧١ - فصل تعيين صفات ذات و صفات فعل

خفاء مطلق حضرتش يعنى مرحله كنز مخفى و بين وجودات محدوده و مقيّده يعنى‌

مجرّدات و مادّيّات مى‌باشد به اين عنايت اطلاق اضافه بر آن شده است.

قوله: و الحقيقيّة ذات الاضافة الخ: صفات اضافى دو قسم هستند:

١- اضافه حقيقى ٢- اضافه مشهورى.

اضافه حقيقى: همان اضافات محض و مجرّد اعتبار انتزاع است كه وقتى‌

مى‌گويند صفات اضافى زائد بر ذات هستند همين قسم مقصود است.

اضافه مشهورى: در واقع صفات اضافى نيستند بلكه از اوصاف حقيقيّه و

عين ذات هستند بلى باعتبار اضافه اشراقيّه‌اى كه در آنها است مشهور به صفات‌

اضافى شده‌اند فلذا بسيار در كلمات و عبارات وارد شده كه از اين سنخ صفات به‌

صفات حقيقيّه ذات اضافه تعبير مى‌كنند كه اشتباه به اضافيّات محض نشوند.

قوله: باعتبار كونه برزخ البرازخ: كلمه برزخ گاهى مطلق استعمال مى‌شود و

گاهى مقيّد، در صورت اوّل از نظر لغت به معناى حائل و واسطه ميان دو چيز است‌

فلذا عالم مثال را هم كه برزخ گفته‌اند از جهت آن است كه حائل و واسطه ميان‌

اجسام كثيفه و عالم ارواح مجرّده است چنانچه عالم برزخ را نيز بلحاظ واسطه‌

بودنش بين دنيا و آخرت به اين اسم موسوم نموده‌اند.

از نظر عرفاء برزخ مطلق از القاب حضرت احديّت است چنانچه گاهى‌

اوقات بجاى آن الفاظ ديگرى همچون:

تعيّن اوّل، مقام اودانى و حقيقة الحقائق نيز استعمال مى‌كنند و اگر مقيّد

استعمال شد به اضافه هر قيدى معنائى از آن اراده و اصطلاحى قصد مى‌شود چنانچه‌

وقتى برازخ خاضعه گويند مقصودشان عناصر جسمانى است و اگر برزخ خافى‌

گفتند مرادشان اجسام مظلم و غير منير و مستنير است و اگر برازخ قاهره گفتند

قصدشان افلاك و اجرام علوى است و همچنين اطلاقات ديگر كه فعلا درصدد نقل‌

و شرح تمام آنها نيستيم.

قوله: الوجودات المقيّدة: در طىّ اقسام كه براى وجود نقل كرده‌اند و

مصطلحاتى كه ذكر نموده‌اند اين دو اصطلاح به چشم مى‌خورد:

١- وجود مطلق.