فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١١٦٩ - فصل تعيين صفات ذات و صفات فعل

ترجمه:

فصل تعيين صفات ذات و صفات فعل‌

مصنّف در ذيل « انّ الحقيقى من المضاف» مى‌فرمايد:

اين عبارت اشاره است به اينكه صفت اضافيّه همچون قادريّت مضاف‌

حقيقى مى‌باشد و صفت حقيقيّه ذات اضافه مانند قدرت مضاف مشهورى است‌

بهرحال صفت اضافى بدون اختلاف و اشكالى بر ذات زائد است زيرا اگر عين‌

ذات فرض شود لازم مى‌آيد كه ذات نسبت اعتبارى باشد و حال آنكه حضرتش منزّه‌

است از آن.

ولى در عين حال مبادى صفات اضافى به قيّوميّت برمى‌گردند و اين قيّوميّت‌

نسبت عقليّه نبوده بلكه نسبت اشراقيّه مى‌باشد.

سپس در ذيل « نسبة اشراقيّه» مى‌فرمايد:

نسبت اشراقيّه همان اشراق حقّ تعالى و مرتبه ظهورش مى‌باشد و ناميدن آن‌

به « اضافه اشراقيّه» با اينكه اصل هر وجود و ستون هر ظهورى است باين اعتبار

مى‌باشد كه برزخ برازخ بوده و واقع است بين مرتبه خفاء مطلق كه از آن در حديث‌

قدسى به كنز مخفى تعبير شده و بين وجودات مقيّده، اعمّ از مجرّدات و ماديّات،

منبسط است بر اين وجودات همچون اضافه بين دو شيئ يعنى مضاف و مضاف‌اليه.

شرح فارسى:

توضيح‌

صفات حقتعالى اعمّ از اينكه ثبوتيّه بوده يا سلبيّه دو قسم هستند:

١- صفات ذات.

٢- صفات فعل.

صفات ذات: آن است كه عين ذات بوده و زائد بر آن نباشند.

صفات فعل: آن است كه غير ذات و زائد بر آن باشند.

در اين فصل بصدد آن هستيم كه مصاديق هر كدام از اين دو قسم را معيّن‌

نمائيم: