فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٤٠٧ - فصل ارتباط حادث با قديم

رابط اراداتى است كه در قلب انسانى حاصل مى‌باشد يا آنطور كه بعضى ديگر

همچون متكلّمون مى‌گويند و حوادث را مستند به اراده ازليّه مى‌دانند.

مرحوم مصنّف بعد از آنكه بطور اجمال به اقوال در اين مقام اشاره مى‌فرمايد

گفته و براى هر كدام از اين اقوال وجهى است كه حقتعالى آن را بقلب قائلين آنها

خطور داده است.

قوله: و التّسلسل تعاقبى: تسلسل تعاقبى عبارت است از تسلسل در حوادث و

زمانيّات كه اين قسم باطل نيست زيرا اجزاء آن بطور تدريج موجود يا معدوم مى‌شوند

و هرگز در وجود با هم مجتمع نيستند.

قوله: و امّا من يقول بالانقاع: تنها راهى كه اشكال مزبور را حلّ مى‌نمايد

اين است كه ملتزم شويم به موجودى كه داراى دو جهت است جهت ثبوت كه به لحاظ آن‌

مستند به مبدء است و جهت حدوث كه به اين اعتبار حوادث به آن ارتباط پيدا

مى‌كنند چنانچه اجوبه مذكوره تمام در التزام به اين امر باهم مشترك هستند و اين‌

التزام در صورتى صحيح است كه فيض از مبدء منقطع نشود تا بتوان امر ذوجهتين را

ملتزم شد لذا كسانى كه قائل بانقطاع فيض از مبدء هستند چون نمى‌توانند التزام‌

مزبور را معتقد باشند لاجرم از جواب اشكال عاجز هستند.

متن: « ٥١٢، ٥١١، ٥١٠ »