فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٤٠٨ - فصل ارتباط حادث با قديم

لدى الشّرق: مضاف و مضاف‌اليه و مضا بلحاظ ظرفيّتش متعلّق به « وثاق »

است.

اسّس: فعل و فاعلش « شيخنا » و « اسّا » مفعول آنست و « الاشراقى » صفت‌

است براى « شيخنا » .

فى باب: جارّ و مجرور، متعلّق به « اسّس » مضاف و « مصدريّه » مضاف‌اليه‌

آن است.

التّكثّر: منصب بنزع خافض و تقدير آن « مصدريّة الواحد للتكثّر» است.

طولا و عرضا: هرد و منصوب هستند بحذف « فى » .

اصغه: به صيغه فعل امر، فعل و فاعل و مفعول.

تستبصر: مجزوم است بان مقدّره.

من نسب: جارّ و مجرور، متعلّق به « قد وجدت»، مضاف و « القواهر الطّوليّة»

صفت و موصوف و مضاف‌اليه آن مى‌باشد.

قواهر عرضيّة: صفت و موصوف، نائب فاعل براى « وجدت » .

ترجمه: بيانى كه حضرات مشّائين در كيفيّت پيدايش تكثّر در عالم داشتند چون‌

مرضىّ حكماء اشراق واقع نشده است و از نظر ايشان مستحكم نيست لاجرم شيخ‌

اشراق طريق ديگرى را در باب مصدريّت واحد براى حصول تكثّر عالم ماسوى‌

تأسيس نموده است و آن اين است كه گفته:

از نسبت انوار قاهره طوليّه و اشراقات آنها انوار قواهر عرضيّه حاصل شده‌

است.

غرر

فى كيفيّة حصول التّكثّر

على طريقة الاشراقيّين‌

اذ ذا، اى طريق المشّائى، لدى الشّرق، اى حكماء لهم استيهال اشراق‌

النّور على قلوبهم، بلا وثاق كما، سيتّضح وجهه انشاء اللّه تعالى، اسّس‌