الصحيح من سيرة الإمام علي (عليه السلام)
(١)
٧ ص
(٢)
٢١ ص
(٣)
٥١ ص
(٤)
٨٣ ص
(٥)
١٢٣ ص
(٦)
١٥٧ ص
(٧)
١٩٣ ص
(٨)
٢١٧ ص
(٩)
٢٤٧ ص
(١٠)
٧٠ ص
(١١)
٧ ص
(١٢)
٩ ص
(١٣)
١٣ ص
(١٤)
١٦ ص
(١٥)
١٧ ص
(١٦)
١٧ ص
(١٧)
١٧ ص
(١٨)
٢١ ص
(١٩)
٢٣ ص
(٢٠)
٢٣ ص
(٢١)
٥١ ص
(٢٢)
٥٣ ص
(٢٣)
٩٠ ص
(٢٤)
٩١ ص
(٢٥)
٩٢ ص
(٢٦)
٩٣ ص
(٢٧)
٩٤ ص
(٢٨)
٩٥ ص
(٢٩)
٩٦ ص
(٣٠)
٩٧ ص
(٣١)
٩٨ ص
(٣٢)
٩٩ ص
(٣٣)
١٣٠ ص
(٣٤)
١٣١ ص
(٣٥)
١٣٢ ص
(٣٦)
١٣٣ ص
(٣٧)
١٣٤ ص
(٣٨)
٨٣ ص
(٣٩)
١٣٥ ص
(٤٠)
١٣٦ ص
(٤١)
١٣٧ ص
(٤٢)
١٣٨ ص
(٤٣)
١٣٩ ص
(٤٤)
١٦٠ ص
(٤٥)
١٦١ ص
(٤٦)
١٦٢ ص
(٤٧)
١٦٣ ص
(٤٨)
١٦٤ ص
(٤٩)
١٦٥ ص
(٥٠)
١٦٦ ص
(٥١)
١٦٧ ص
(٥٢)
١٦٨ ص
(٥٣)
١٦٩ ص
(٥٤)
١٧٠ ص
(٥٥)
١٧١ ص
(٥٦)
١٧٢ ص
(٥٧)
١٧٣ ص
(٥٨)
١٧٤ ص
(٥٩)
١٧٥ ص
(٦٠)
١٧٦ ص
(٦١)
١٧٧ ص
(٦٢)
١٧٨ ص
(٦٣)
١٧٩ ص
(٦٤)
١٢٣ ص
(٦٥)
١٧٠ ص
(٦٦)
١٧١ ص
(٦٧)
١٧٢ ص
(٦٨)
١٧٣ ص
(٦٩)
١٧٤ ص
(٧٠)
١٧٥ ص
(٧١)
١٧٦ ص
(٧٢)
١٧٧ ص
(٧٣)
١٧٨ ص
(٧٤)
١٧٩ ص
(٧٥)
١٧٠ ص
(٧٦)
١٧١ ص
(٧٧)
١٧٢ ص
(٧٨)
١٧٣ ص
(٧٩)
١٧٤ ص
(٨٠)
١٥٧ ص
(٨١)
١٧٥ ص
(٨٢)
١٧٦ ص
(٨٣)
١٧٧ ص
(٨٤)
١٧٨ ص
(٨٥)
١٧٩ ص
(٨٦)
٢٣٠ ص
(٨٧)
٢٣١ ص
(٨٨)
٢٣٢ ص
(٨٩)
٢٣٣ ص
(٩٠)
٢٣٤ ص
(٩١)
٢٣٥ ص
(٩٢)
٢٣٦ ص
(٩٣)
٢٣٧ ص
(٩٤)
٢٣٨ ص
(٩٥)
٢٣٩ ص
(٩٦)
٢٣٠ ص
(٩٧)
٢٣١ ص
(٩٨)
٢٣٢ ص
(٩٩)
٢٣٣ ص
(١٠٠)
٢٣٤ ص
(١٠١)
٢٣٥ ص
(١٠٢)
٢٣٦ ص
(١٠٣)
٢٣٧ ص
(١٠٤)
٢٣٨ ص
(١٠٥)
٢٣٩ ص
(١٠٦)
١٩٣ ص
(١٠٧)
٥٣٠ ص
(١٠٨)
٥٣١ ص
(١٠٩)
٥٣٢ ص
(١١٠)
٥٣٣ ص
(١١١)
٥٣٤ ص
(١١٢)
٥٣٥ ص
(١١٣)
٥٣٦ ص
(١١٤)
٥٣٧ ص
(١١٥)
٥٣٨ ص
(١١٦)
٥٣٩ ص
(١١٧)
٩٠٠ ص
(١١٨)
٢١٧ ص
(١١٩)
٩٠١ ص
(١٢٠)
٩٠٢ ص
(١٢١)
٩٠٣ ص
(١٢٢)
٩٠٤ ص
(١٢٣)
٩٠٥ ص
(١٢٤)
٩٠٦ ص
(١٢٥)
٩٠٧ ص
(١٢٦)
٩٠٨ ص
(١٢٧)
٩٠٩ ص
(١٢٨)
٩١٠ ص
(١٢٩)
٩١١ ص
(١٣٠)
٩١٢ ص
(١٣١)
٩١٣ ص
(١٣٢)
٩١٤ ص
(١٣٣)
٩١٥ ص
(١٣٤)
٩١٦ ص
(١٣٥)
٩١٧ ص
(١٣٦)
٩١٨ ص
(١٣٧)
٢٤٧ ص
(١٣٨)
٩١٩ ص
(١٣٩)
٩٢٠ ص
(١٤٠)
٩٢١ ص
(١٤١)
٩٢٢ ص
(١٤٢)
٩٢٣ ص
(١٤٣)
٩٢٤ ص
(١٤٤)
٩٢٥ ص
(١٤٥)
٩٢٦ ص
(١٤٦)
٩٢٧ ص
(١٤٧)
٩٢٨ ص
(١٤٨)
٩٢٩ ص
(١٤٩)
٩٣٠ ص
(١٥٠)
٩٣١ ص
(١٥١)
٩٣٢ ص
(١٥٢)
٩٣٣ ص
(١٥٣)
٩٣٤ ص
(١٥٤)
٩٣٥ ص
(١٥٥)
٩٣٦ ص
(١٥٦)
٩٣٧ ص
(١٥٧)
٩٣٨ ص
(١٥٨)
٩٣٩ ص
(١٥٩)
٩٤٠ ص
(١٦٠)
٩٤١ ص
(١٦١)
٩٤٢ ص
(١٦٢)
٩٤٣ ص
(١٦٣)
٩٤٤ ص
(١٦٤)
٩٤٥ ص
(١٦٥)
٩٤٦ ص
(١٦٦)
٩٤٧ ص
(١٦٧)
٩٤٨ ص
(١٦٨)
٩٤٩ ص
(١٦٩)
٩٥٠ ص
(١٧٠)
٩٥١ ص
(١٧١)
٧٠ ص
(١٧٢)
٩٥٢ ص
(١٧٣)
٩٥٣ ص
(١٧٤)
٩٥٤ ص
(١٧٥)
٩٥٥ ص
(١٧٦)
٩٥٦ ص
(١٧٧)
٩٥٧ ص
(١٧٨)
٩٥٨ ص
(١٧٩)
٩٥٩ ص
(١٨٠)
٩٦٠ ص
(١٨١)
٩٦١ ص
(١٨٢)
٩٦٢ ص
(١٨٣)
٩٦٣ ص
 
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص

الصحيح من سيرة الإمام علي (عليه السلام) - العاملي، جعفر مرتضى - الصفحة ١٤١

دليل ابن الأثير:‌

وقد استدل ابن الأثير على أن محمد بن حذيفة كان حين تولية قيس ‌حياً: بأن علياً ‌(عليه السلام) قد ولى قيساً على مصر أول ما بويع له، ولو أن ‌ابن أبي حذيفة قتله معاوية وعمرو قبل وصول قيس إلى مصر لاستوليا ‌عليها، لأنه لم يكن بها أمير يمنعهما عنها [١].‌

ولا خلاف في أن استيلاء معاوية وعمرو بن العاص على مصر قد كان ‌بعد حرب صفين.‌

واستشهد برواية تقول: إن محمد بن أبي حذيفة أخرج عبد الله بن سعد ‌بن أبي سرح عن مصر، فنزل على تخومها، فطلع عليه راكب، فأخبره بقتل ‌عثمان، والبيعة لأمير المؤمنين علي ‌(عليه السلام)‌، وبأن عامله قيس بن سعد ‌قادم عليهم، فهرب ابن سرح. فدل ذلك على أن توليته قيس لمصر كانت ‌بعد البيعة لعلي ‌(عليه السلام) مباشرة [٢].‌

ونقول:‌

أولاً: إن الوقائع إذا عارضت الأقوال، فالذي يقدم هو الوقائع، لأن ‌احتمال الاجتهاد والتزوير في الأقوال أظهر منه فيها.‌

وقد تقدم: أن النصوص تذكر: أن علياً ‌(عليه السلام) أرسل قيساً إلى ‌


[١] الكامل في التاريخ ج٣ ص٢٦٦.‌

[٢] الكامل في التاريخ ج٣ ص٢٦٦ وراجع: الغارات للثقفي ج١ ص٢٠٦ و ٢٠٧ وشرح نهج البلاغة ‌للمعتزلي ج٦ ص٥٧ وتاريخ مدينة دمشق ج٢٩ ص٤١.‌