تاريخ حديث شيعه در سده هاى هشتم تا يازدهم هجرى - خدايارى، علي نقى؛ پور اكبر، الياس - الصفحة ٤٠٦ - دو ترجمه و فارسى نگارى در قرن دهم و يازدهم هجرى

و منتشر شد و به بلاد فارسى‌زبان رفت و نام او را در ميان توده شيعه جاودانه كرد.[١] علّامه مجلسى، آثار فارسى خود را در محورهاى مختلفى نظير: فقه، اعتقادات، نجوم، دعا، تاريخ، حديث و ادب، نگاشته است. به لحاظ تناسب بحث، برخى از آثار وى در حوزه حديث كه به زبان فارسى نگاشته شده‌اند، از اين قرار است:[٢] ١) ترجمه و شرح «حديث ستّة أشياء»[٣] (روايت كلينى در كتاب الكافى).[٤] ٢) ترجمه عهد مالك اشتر[٥] در دو فصل. فصل اوّل، در ترجمه نامه معروف حضرت امير عليه السلام به مالك اشتر. فصل دوم، ترجمه سه حديث ديگر كه با آن نامه تناسب دارند.

٣) شرح‌هاى متعدّد و پراكنده‌اى بر مشكلات احاديث و احاديث تك‌نگار، از جمله، حديث خضر، حديث الوعد والوعيد، چهارده حديث و ... كه در فصل بعد (محور حاشيه‌نويسى) بدانها اشارت رفته است.

[١]. همان، ص ٩٤.

[٢]. براى آشنايى بيشتر، ر. ك: نسخ خطّى كتاب‌خانه آية اللَّه مرعشى، ج ١، ص ٢٠٥- ٢١٩.

[٣]. الذريعة، ج ٤، ص ٩٦؛ نسخ خطّى كتاب‌خانه آية اللَّه مرعشى، ج ١، ص ٢٠٩.

[٤]. از امام صادق عليه السلام منقول است:« ستة أشياء ليس للعباد فيه صنع: المعرفة والجهل والرضا والغضب والنوم واليقظه».

[٥]. الذريعة، ج ٤، ص ١١٩.