تاريخ حديث شيعه در سده هاى هشتم تا يازدهم هجرى - خدايارى، علي نقى؛ پور اكبر، الياس - الصفحة ٢٨ - ٣ علامه حلى(٦٤٨ - ٧٢٦ ق)

شيخ طايفه و علّامه روزگار و صاحب تحقيق و تدقيق و پُر تأليف، كه رياست اماميه در معقول و منقول به وى رسيد.

علّامه حلّى، از دانشمندان تأثيرگذار در حوزه‌هاى گوناگون معارف شيعى است. دانش‌هاى فقه، اصول و كلام، در روزگار وى به اوج كمال رسيد. او نزد پدرش سديد الدين و دايى خود محقّق حلّى، ابن ميثم بحرانى، على بن طاووس، احمد بن طاووس و خواجه نصيرالدين طوسى دانش آموخت.[١] او افزون بر عالمان ياد شده، از بسيارى از عالمان شيعى و سنّى روايت مى‌كند. از عالمان شيعه مى‌توان نجيب‌الدين يحيى بن سعيد (پسر عموى محقّق حلّى)، حسين بن على بن سليمان بحرانى و مفيدالدين محمّد بن على بن جهم اسدى را نام برد. از عالمان اهل تسنّن نيز به نجم الدين على بن عمر كاتبى (دبيران) قزوينى، برهان الدين محمّد بن محمّد بن محمّد سقفى (م ٦٨٦ ق)، عزالدين فاروقى واسطى، تقى الدين عبد اللَّه بن جعفر بن صباغ حنفى، شمس الدين محمّد بن محمّد كشّى شافعى و حسن بن محمّد صنعانى مى‌توان اشاره كرد.[٢] شاگردان و راويان از علّامه حلّى نيز بسى فراوان‌اند، چنان كه شيخ آقا بزرگ مى‌نويسد:

بسيارى از كسانى كه شرح حال ايشان را در اين سده (سده هشتم) آورده‌ام، از شاگردان و اجازه‌گيرندگان از او يا معاصران او هستند كه از دانش‌هاى او بهره برده‌اند. بزرگ‌ترين شاگرد او كه سلسله اجازات به او ختم مى‌شود، پسرش فخر المحقّقين است و دو پسر خواهر او سيّد عميدالدين و سيّد ضياءالدين [اعرجى‌].[٣] ديگر راويان از علّامه، سيّد تاج الدين محمّد بن قاسم بن سعيد، شيخ زين الدين‌

[١]. الحقائق الراهنة، ص ٥٢.

[٢]. همان، ص ٥٢.

[٣]. همان، ص ٥٣.