تاريخ حديث شيعه در سده هاى هشتم تا يازدهم هجرى - خدايارى، علي نقى؛ پور اكبر، الياس - الصفحة ٣٦٩ - ب گسترده نگاشت

اوّل آن: «الحمدللَّه الذى أعنانا بمعادن حكمته عن زخارف الدنيا و هدانا بفضل رحمته إلى خزائن وحيه محمّد و آله أئمة الهدى».

١٦. الأربعون حديثاً (با شرح وبيان)، از سيّد ميرزا محمّد باقر بن معزّالدين حسين رضوى، معاصر شيخ حرّ عاملى.[١] ١٧. الأربعون حديثاً، از علّامه محمّد باقر مجلسى (م ١١١١ ق).[٢] اين احاديث، از روايت‌هاى مشكل مربوط به اصول دين، فروع و اخلاقيات كه در امور دينى مردم لازم باشد، انتخاب شده و در سفر زيارتى وى به مشهد مقدّس، براى علماى آن سرزمين، تدريس شده است.

١٨. الأربعون حديثاً (فى الامامة) يا سرور الشيعة، از علّامه مجلسى.[٣] درباره امامت و شرح آن به زبان فارسى همراه با خاتمه مفيد است؛ ولى در كتاب‌شناسى علّامه مجلسى، جزو آثار پراكنده و منسوب به وى آمده است.[٤]

ب. گسترده‌نگاشت‌

يكى ديگر از بخش‌هاى مربوط به تدوين حديث در قرن دهم و يازدهم هجرى، جمع‌آورى مجموعه‌هاى بزرگى مشتمل بر احاديث كتب اربعه و ديگر متون حديثى شيعه بوده است. گسترده‌نگاشت‌هاى اين دوره، از حيث جامع بودن، در تاريخ حديث شيعه بى‌نظير بوده است. بعد از شكل‌گيرى كتب اربعه حديثى- كه تا قرن پنجم به طول انجاميد- تاريخ حديث شيعه تا سال ١٠٦٨ ق، كه منجر به جمع‌آورى‌

[١]. همان، ص ٤١٢.

[٢]. همان، ص ٤١٢؛ فهرست نسخ خطّى كتاب‌خانه آية اللَّه مرعشى، ج ٤، ص ٣٤٨؛ فهرست نسخه‌هاى خطّى‌كتاب‌خانه آستان قدس، مجموعه ش ١٥٣١٢.

[٣]. الذريعة، ج ١، ص ٤١١ و ج ١٢، ص ١٧٤.

[٤]. كتاب‌شناسى علّامه مجلسى، ص ٣٢٤.