تاريخ حديث شيعه در سده هاى هشتم تا يازدهم هجرى - خدايارى، علي نقى؛ پور اكبر، الياس - الصفحة ٣٨١ - چهار بحار الأنوار

چهار. بحار الأنوار

اين كتاب كه نام كامل آن بحار الأنوار الجامعة لِدُرَر أخبار الأئمة الأطهار است، از آنِ ملّا محمّد باقر مجلسى، معروف به علّامه مجلسى است.

علّامه مجلسى، در بيان تدوين كتاب جامع بحار الأنوار، چنين مى‌گويد:

بعد از احاطه بر كتاب‌هاى متداول و مشهور، به جستجوى اصول معتبر مهجور پرداختم. مهجور ماندن اين اصول، ناشى از چند عامل بوده است: ١. استيلاى سلاطين و حاكمان مخالف با شيعه، ٢. رواج علوم باطل در بين مردم، ٣. بى‌اعتنايى و كم توجّهى گروهى از متأخّران به بازنويسى و استنساخ كتب حديثى و اكتفا ورزيدن به كتب مشهور به جهت جامع و كافى بودن هر يك از آنها.[١] ... [براى تحصيل انواع كتب حديثى‌] تفحّص در بلاد دور و نزديك را آغاز نمودم و به جهت اصرارى كه در كار خود داشتم، كسانى را به كمك طلبيدم و آنها را به بلاد مختلف فرستادم تا اين كه به فضل پروردگار، تعداد زيادى از اصول معتبر را- كه در اعصار گذشته به دست فراموشى سپرده شده بود- جمع كردم و بر بسيارى از مدارك آنها آگاهى يافتم و نهايت تلاشم را در ترويج، تصحيح و تنقيح آنها به كار بردم و آنها را در كتابى با فصول و ابواب مختلف، تنظيم كردم و آن را بحار الأنوار الجامعة لدُرَر أخبار الأئمّة الأطهار، نامگذارى كردم.[٢] بحار الأنوار، گذشته از در برداشتن خبرهايى كه در كتاب‌هاى چهارگانه پيشين شيعه نقل شده، شامل دويست «اصل» از اصل‌هاى چهارصدگانه (اصول اربعمئه) است،[٣] به اضافه آنچه از گفتارهاى عالمان شيعى و سنّى كه با مطالب كتاب در هر

[١]. بحار الأنوار، ج ١، ص ٣.

[٢]. همان، ص ٤- ٦.

[٣]. قصص العلماء، ص ٢١١.