تاريخ حديث شيعه در سده هاى هشتم تا يازدهم هجرى - خدايارى، علي نقى؛ پور اكبر، الياس - الصفحة ٢٣٢ - الف) قرن هشتم

شيخ آقا بزرگ، نخستين كسانى كه در اين زمينه دست به نگارش برده‌اند، رضى الدين على بن طاووس (م ٦٦٤ ق) و شهيد اوّل (مق ٧٨٦ ق) هستند.

در اين بخش، آن دسته از اجازاتى كه از عالمان و مشايخ اماميه در دوره مورد بحث صادر شده، به نقل از الذريعة گزارش مى‌شود. در مجموع، اجازات صادر شده در قرن هشتم، بسى افزون‌تر از اجازات قرن نهم هجرى است. سه عالم پُر اجازه در قرن هشتم عبارت‌اند از: علّامه حلّى، فخرالدين محمّد حلّى و شهيد اوّل.

الف) قرن هشتم‌

١. اجازه مختصر علّامه حلّى (م ٧٢٦ ق) به شيخ جمال الدين ابوالفتوح احمد بن ابى عبد اللَّه بلكو بن ابى طالب بن على آوى در سال ٧٠٥ ق. اين شخص از فخر المحقّقين نيز اجازه دارد.[١] ٢. اجازه مبسوط علّامه حلّى به بنى زهره كه پنج نفرند: ١. سيّد علاء الدين على بن ابراهيم بن محمّد بن ابى الحسن بن ابى المحاسن زهره، ٢. شرف الدين حسين بن على بن ابراهيم (پسر سيد علاء الدين)، ٣. سيّد بدر الدين محمّد بن ابراهيم (برادر علاء الدين)، ٤. سيّد امين الدين احمد بن ابراهيم (پسر بدر الدين)، ٥. عز الدين حسن بن محمّد (پسر بدر الدين).

اين اجازه كبير كه به تاريخ پانزدهم شعبان ٧٢٣ صادر شده، از نسخه دست‌خطّ زين الدين على بن حسن بن محمّد استرآبادى (م پيش از ٨٦٢ ق) در «كتاب الإجازات» بحار الأنوار (ج ١٠٧، ص ٦٠- ١٣٧) آمده است.[٢] اجازه مبسوط علّامه، شامل اطلاعات مهم و سودمندى درباره عالمان شيعه و اهل سنّت، و نگاشته‌هاى حديثى و غير حديثى آنان، با ذكر طرق علّامه به هر يك از آنهاست.

[١]. الذريعة، ج ١، ص ١٧٦( ش ٨٩٨).

[٢]. همان، ش ٨٩٩.