تاريخ حديث شيعه در سده هاى هشتم تا يازدهم هجرى - خدايارى، علي نقى؛ پور اكبر، الياس - الصفحة ٤١٢ - رجال

ابن شهر آشوب، الفهرست منتجب الدين و الرجال علّامه حلى است.[١] وى در اين كتاب، احوال رجال حديث شيعه را به ترتيب حروف، بنا بر آنچه علما نوشته‌اند، گرد آورده و گاهى گفته‌هاى دانشمندان اهل سنّت را نيز مى‌آورد.

تلخيص المقال فى تحقيق أحوال الرجال،[٢] موسوم به الرجال الوسيط، دومين كتابى است كه مؤلّف در علم رجال نوشته و در آن، نام رجال حديث شيعه را به ترتيب حروف تهجّى گرد آورده و به سال ٩٨٨ ق، به پايان برده است. توضيح المقال وى نيز، موسوم به الرجال الصغير است، به طورى كه در كشف الحجب، بدان اشاره كرده است.[٣] نقد الرجال،[٤] تأليف مير مصطفى بن حسين تفرشى (م ١٠٢١ ق)، كه از شاگردان ملّا عبد اللَّه شوشترى (م ١٠٢١ ق) بوده است. اين كتاب، شامل مطالب كتب اربعه رجالى، رجال الغضائرى، والرجال علّامه حلّى و ابن داوود حلّى است‌[٥] كه مؤلّف، نام آن رجال حديث را به ترتيب حروف تهجّى گرد آورده و در آخر، شش فايده رجالى نيز آورده است.

زكى‌الدين عناية اللَّه بن على شرف‌الدين قُهپايى (م ١٠١٦ ق)، از ديگر رجاليان قرن يازدهم است. قهپايى، رجال الكشى را- كه تنظيم آن به ترتيب طبقات بوده است- به ترتيب حروف و با حفظ اصل عبارات و روايات، به اضافه عناوين جداگانه كه در

[١]. تاريخ حديث، ص ٦٦.

[٢]. الذريعة، ج ٤، ص ٤٢٠؛ فهرست نسخ خطّى كتاب‌خانه آية اللَّه مرعشى، ج ١، ص ١٤٤؛ فهرست نسخ خطّى‌كتاب‌خانه آية اللَّه فاضل، ج ١، ص ٧؛ فهرست نسخ خطّى كتاب‌خانه مجلس شوراى اسلامى، مجموعه ش ٧١٠٠؛ فهرست نسخ خطّى كتاب‌خانه آستان قدس، مجموعه ش ٣٦٢٧.

[٣]. الذريعة، ج ٤، ص ٤٩٨.

[٤]. همان، ج ٢٤، ص ٢٧٤؛ فهرست نسخ خطّى كتاب‌خانه آية اللَّه مرعشى، ج ١، ص ١٦٢؛ فهرست نسخ خطّى‌كتاب‌خانه مجلس شوراى اسلامى، مجموعه ش ٧١٢٨؛ فهرست نسخ خطّى كتاب‌خانه آستان قدس، مجموعه ش ١٤٠١٢.

[٥]. تاريخ حديث، ص ٦٥.