تاريخ حديث شيعه در سده هاى هشتم تا يازدهم هجرى - خدايارى، علي نقى؛ پور اكبر، الياس - الصفحة ٣٢١ - آثار حديثى شيخ بهايى

و شيخ حرّ عاملى در أمل الآمل، او را مورد اعتماد و در زمان خود، بى‌نظير در فقه، حديث، معانى، بيان، رياضى و ... مى‌داند.[١] شيخ بهايى، در علل رويكرد خويش به حديث مى‌نويسد:

پيمودن راه رسالت و پيروى از شريعت نبوى و اقتدا به سنّت محمّدى، از بزرگ‌ترين مقاصد و مفاخر پس از ايمان به يكتايى آفريدگار و اعتقاد به معاد و رستاخيز است و راه رسيدن به خوش‌بختى همين است ...

پيمودن راه رسالت، جز از طريق نقل حديث، ضبط، روايت، درايت و تعمّق در آن و صرف عمر در بررسى و مباحثه آن و سپرى ساختن سال‌ها و ايّام در ممارست آن، ممكن نيست.[٢]

آثار حديثى شيخ بهايى‌

شيخ بهايى، تأليفات علمى متنّوعى از خود به جا گذاشته است. برخى، تأليفات او را با توجّه به رساله‌ها، تحشيه‌ها و تعليقه‌ها به ١٢٣ جلد رسانده‌اند[٣] و برخى، آنها را ٥٩ جلد، ذكر كرده‌اند.[٤] در اين‌جا به تناسب بحث، به آثار وى كه در حوزه علم حديث نگاشته شده، بسنده مى‌كنيم:

١. الأربعون حديثاً.[٥] شامل چهل حديث در سنن، آداب و اخلاق است كه در سال ٩٩٥ ق، به پايان رسيده است.

٢. الوجيزة.[٦] رساله‌اى مختصر در علم درايه كه بارها به چاپ رسيده است. شيخ‌

[١]. أمل الآمل، ج ١، ص ١٥٥.

[٢]. الأربعون حديثاً، ص ٥٩.

[٣]. أربعين حديث، ص ٤٤.

[٤]. أربعون حديثاً، ص ٣٠( مقدّمه).

[٥]. الذريعة، ج ١، ص ٤٢٥؛ فهرست نسخه‌هاى خطّى كتاب‌خانه آية اللَّه مرعشى، ج ١، ص ٧٦؛ فهرست نسخ‌خطّى كتاب‌خانه مجلس شوراى اسلامى، مجموعه ش ٧٢٧٧.

[٦]. الذريعة، ج ٢٥، ص ٥١.