تاريخ حديث شيعه در سده هاى هشتم تا يازدهم هجرى - خدايارى، علي نقى؛ پور اكبر، الياس - الصفحة ٢٩٣ - بحرين

اصولى- اخبارى، نجف به رسالت علمى خود، ادامه داد؛ ولى از اين به بعد، مهاجرت بدان كمتر گرديد و در قرن دوازدهم، اين مركزيت به تدريج به كربلا منتقل شد.[١]

بحرين‌

بحرين، از مراكز كهن تشيّع بوده و در دوره صفوى به دنبال فراخوان علماى شيعى، رفت و آمد بحرينى‌ها به ايران و بالعكس، امرى رايج بوده است.

سيّد ماجد بن هاشم بن على صادقى (م ١٠٢٨ ق)، از نخستين علماى مهاجر بحرين به ايران است. وى در اواخر عمر به شيراز رفت و اوّلين كسى است كه در شيراز به نشر حديث پرداخت و به واسطه وجود شريفش مجمع رجال علم و ادب گرديد.[٢] شيخ حسين بن عبدالصمد، پدر شيخ بهايى، بعد از اقامت چندين ساله در ايران، گويا آخرت را در بحرين جستجو مى‌كند.[٣] درباره وى آمده است:

از شاه طهماسب، رخصت رفتن به زيارت بيت اللَّه الحرام [طلب‌] نمود.

بعد از انجام [دادن‌] اعمال حج به بحرين رفته و تا آخر عمر شريفش به تدريس علوم دينيّه مى‌پردازد.[٤] مطلب ديگرى كه درباره بحرين گفته شده و محقّقان بر روى آن انگشت گذاشته‌اند، مسئله اخباريگرى است.

گرايش به اخباريگرى، محصول نفوذ برخى از گرايش‌هاى شيعى مناطق عربى‌

[١]. همان، ص ٧٢.

[٢]. تاريخ حديث، كاظم مدير شانه‌چى، ص ١٦٦.

[٣]. وى در نامه‌اى به فرزندش شيخ بهايى مى‌نويسد:« اگر دنبال دنيا هستى، به هند برو، و اگر آخرت را مى‌خواهى، به بحرين بيا، واگر نه دنيا و نه آخرت را مى‌خواهى، در ايران بمان»( به نقل از: رياض العلماء، ج ٢، ص ١٢١).

[٤]. تاريخ حديث، كاظم مدير شانه‌چى، ص ١١٩.