تاريخ حديث شيعه در سده هاى هشتم تا يازدهم هجرى - خدايارى، علي نقى؛ پور اكبر، الياس - الصفحة ٢٢٢ - ٥ آثار ابن معيه

نگاشته و تأكيد كرده كه اين قصيده را شهيد اوّل، از فخر المحقّقين، از علّامه حلّى، از پدر علّامه، از ابن ابى الحديد، روايت مى‌كند.[١] همچنين ابياتى در رثاى امام حسين عليه السلام و اشعارى در توسّل به اهل بيت عليهم السلام از مشاهير شعراى شيعه (مانند سيّد حِميَرى، ابن حماد، ابن حجاج و صاحب بن عبّاد) در آن آمده است. تاريخ نگارش اين مجموعه، اواخر شعبان ٨٦٨ هجرى است.[٢]

٥. آثار ابن مُعَيّه‌

همچنان كه در شرح حال ابن معيّه ياد شد، وى كتاب‌ها و رساله‌هاى متعدّدى نوشته كه غالب آنها در زمينه انساب، رجال و تاريخ است. از آن جمله، كتابى در معرفة الرجال (در دو جلد) و نهاية الطالب فى نسب آل أبى طالب (در دوازده جلد)، شايان ذكر است.[٣] كتاب نخست، ظاهراً باقى نمانده و درباره كتاب دوم نيز شيخ آقا بزرگ، گزارش داده كه نسخه‌اى از آن به سال ٩٠١ ق، در مكّه بوده است.[٤] كتاب ديگر ابن معيّه، سبك الذهب فى شبك النسب نام دارد كه درباره انساب بنى‌هاشم است.[٥] بنا به نقل صاحب الذريعة، نسخه ناقصى از اين كتاب در كتاب‌خانه شيخ على كاشف الغطاء و نسخه كامل آن در كتاب‌خانه صدر، موجود است.[٦] كتاب ديگر ابن معيّه، تذييل (/ تبديل) الأعقاب فى الأنساب نام دارد.[٧]

[١]. الذريعة، ج ٢٠، ص ٧٧( ش ١٩٩٦).

[٢]. همان جا.

[٣]. عمدة الطالب، ص ١٦٩- ١٧٠؛ مصفّى المقال، ص ٤٣٨؛ الذريعة، ج ٢١، ص ٢٥٧( ش ٤٩١٦).

[٤]. الذريعة، ج ٢٤، ص ٤٠٠( ش ٢١٣٣).

[٥]. همان، ج ١٢، ص ١٣١( ش ٩٠٣).

[٦]. همان جا.

[٧]. همان، ج ٤، ص ٥٣( ش ٢١٧) و ج ٣، ص ٣١١( ش ١١٥٠)؛ إيضاح المكنون، ج ١، ص ٢٧٨؛ معجم المؤلّفين، ج ١١، ص ١٣٨.