تاريخ حديث شيعه در سده هاى هشتم تا يازدهم هجرى - خدايارى، علي نقى؛ پور اكبر، الياس - الصفحة ٢٠٦ - ديدگاه ها درباره«الرجال» ابن داوود

گروهى كه به كنيه نامبردارند؛ و يادكرد صاحبان كنيه، به ترتيب حروف الفبا. در واپسين فصل كتاب، نام‌هاى زنانى كه رواياتى دارند، آمده است.

در پايان جزء دوم بخش اوّل نيز مطالب سودمندى در قالب چند فصل، آمده است، بدين ترتيب كه در هفت فصل نخست، به ذكر اسامى برخى از تابعان فِرَق واقفه، فَطَحيه، زيديه، عامّه، كيسانيه، ناووسيه و غُلات پرداخته است. موضوعات فصول بعدى عبارت‌اند از: جماعتى كه درباره آنها تعبير «ضعيف» آمده؛ افرادى كه درباره آنها گفته شده «مخلّط» يا «مضطرب» اند؛ افرادى كه درباره آنها گفته شده «يعرف حديثه تارة و ينكر اخرى‌»؛ افرادى كه به فساد مذهب، مطعون‌اند؛ افرادى كه گفته شده ثقه‌اند، امّا از ضعفا نقل مى‌كنند. اسامى واضعان حديث؛ كسانى كه درباره آنها صفت كذب وارد شده؛ افرادى كه درباره آنها صفت لعن وارد شده؛ كسانى كه درباره آنها گفته شده «ليس بشى‌ء»؛ و كسانى كه درباره ايشان، تعبير «مجهول» اطلاق شده است.

نويسنده، پس از اين فصول، چند نكته درباره برخى طُرُق روايات و از جمله طرق صحيح، حَسَن، قوى و ضعيف در كتاب‌هاى شيخ طوسى و شيخ صدوق را آورده است.[١] پايان‌بخش كتاب، باب «كنى الضعفا» است كه شامل كنيه‌ها به ترتيب الفبايى است.

ديدگاه‌ها درباره «الرجال» ابن داوود[٢]

درباره ارزش كتاب الرجال ابن داوود، ديدگاه‌هاى متفاوتى ابراز شده است.

برخى مانند شيخ حسين بن عبد الصمد (پدر شيخ بهايى)، درباره آن گفته‌اند:

و كتاب ابن داوود- رحمه اللَّه- فى الرجال مُغنٍ لنا عن جميع ما صنّف‌

[١]. ر. ك: الرجال، ص ٥٥٧ به بعد.

[٢]. ر. ك: خاتمة المستدرك، ج ٢، ص ٣٢٥؛ الرجال، ص ١٣ به بعد( مقدّمه سيّد محمّد صادق آل بحرالعلوم).