تاريخ حديث شيعه در سده هاى هشتم تا يازدهم هجرى - خدايارى، علي نقى؛ پور اكبر، الياس - الصفحة ٣٧ - ١٠ حافظ رجب برسى(م ح ٨١٣ ق)
١٠. حافظ رجب برسى (م ح ٨١٣ ق)[١]
رضى الدين رجب بن محمّد بن رجب بُرسى حلّى، عالم، عارف و محدّث امامى قرن هشتم هجرى است. او متولّد برس و حلّى الأصل بوده است.[٢] درباره زندگى علمى وى، اطّلاع چندانى در دست نيست. افندى، از او به عنوان فقيه و محدّث و صوفى معروف كه در بيشتر علوم، مهارت داشته و در علم اسرار، حروف و اعداد و مانند آن، صاحب دست بوده، ياد كرده است.[٣] شيخ حرّ عاملى، پس از آن كه او را فاضل، محدّث، شاعر، منشى و اديب دانسته، درباره كتاب معروف او مشارق الأنوار مىنويسد:
و فى كتابه إفراط و ربّما نسب إلى الغلو.[٤] علّامه مجلسى، در يادكردِ مصادر بحار الأنوار، از دو كتاب برسى ياد كرده و درباره آنها مىنويسد:
بر آنچه او به تنهايى نقل كرده، اعتماد نمىكنم؛ چرا كه دو كتاب او مشتمل بر چيزهايى است كه موهم خبط و خلط و ارتفاع (غلو) است.»[٥] در معرّفى مشارق الأنوار، بيشتر به اين موضوع خواهيم پرداخت.
برسى، آثار متعدّدى نگاشته كه در رياض العلماء معرّفى شده است.[٦] آثار خطّى و
[١]. ر. ك: رياض العلماء، ج ٢، ص ٣٠٤؛ روضات الجنّات، ج ٣، ص ٣٣٧؛ أعيان الشيعة، ج ٦، ص ٤٣٥، أمل الآمل، ج ٢، ص ١١٧، الضياء اللامع، ص ٥٨.
[٢]. رياض العلماء، ج ٢، ص ٣٠٤.
[٣]. همانجا.
[٤]. أمل الآمل، ج ٢، ص ١١٧.
[٥]. بحار الأنوار، ج ١، ص ١٠.
[٦]. در جلد دوازدهم دانشنامه امام على عليه السلام، در ذيل مقاله« مشارق الأنوار» نيز فهرست آثار برسى آمده است.