تاريخ حديث شيعه در سده هاى هشتم تا يازدهم هجرى - خدايارى، علي نقى؛ پور اكبر، الياس - الصفحة ٢١٦ - ٤ عمدة الطالب فى أنساب آل أبى طالب

نكته مهمّى كه در باب إيضاح الاشتباه شايان ذكر است آن كه در ضبط پاره‌اى اعلام، ميان خلاصة و إيضاح الاشتباه اختلاف هست. مثلًا در خلاصه، «آدم بن الحسين النحاس» آمده،[١] در حالى كه در إيضاح الاشتباه «نخاس» آمده و تصريح شده: «بالنون والخاء المعجمة المشدّدة والسين المهملة».[٢] محقّق إيضاح الاشتباه، فهرستى از اين اختلافات را به دست داده است.[٣] محقّق شوشترى تذكر داده كه در چنين مواردى، ظاهراً ضبط إيضاح، مقدّم است؛ چرا كه موضوع آن، فقط ضبط اسامى است.[٤] إيضاح الاشتباه، با تحقيق محمّد حسّون به سال ١٤١١ ق، توسّط دفتر نشر اسلامى منتشر شده است.[٥]

٤. عمدة الطالب فى أنساب آل أبى طالب‌[٦]

اين كتاب، نوشته نسب‌شناس مشهور سيّد جمال‌الدين احمد بن على بن عِنَبه (م ٨٢٨ ق) است كه آن را به خواهش سيّد جلال الدين حسن نقيب بن عميدالدين على (به سال ٨١٢ ق) نگاشته است.

از نسخ خطى اين كتاب، نسخه دست‌خطّ سيّد حسين بن مساعد است كه در ٢٩ ربيع اوّل سال ٨٩٣، نگارش آن را به پايان برده و تعليقاتى بر آن افزوده و آن را از روى نسخه‌اى كه از روى نسخه مؤلف و به تاريخ اوّل رمضان سال ٨١٢ نوشته شده،

[١]. خلاصة الأقوال، ص ١٣.

[٢]. إيضاح الاشتباه، ص ٨٣.

[٣]. ر. ك: همان، ص ١٨- ٢١( مقدّمه تحقيق).

[٤]. قاموس الرجال، ج ١، ص ٥٧.

[٥]. براى نسخ خطّى كتاب، ر. ك: مكتبة العلامة الحلّى، ص ٥٩.

[٦]. الذريعة، ج ١٥، ص ٣٣٨( ش ٢١٧٠)؛ موسوعة مؤلّفى الإماميّة، ج ٤، ص ٢١٦؛ كشف الظنون، ج ٢، ص ١١٦٧، هدية العارفين، ج ١، ص ١٢٣. در كشف الظنون، به اشتباه، نويسنده عمدة الطالبِ جلالى و تيمورى را دو نفر دانسته است.