تاريخ حديث شيعه در سده هاى هشتم تا يازدهم هجرى - خدايارى، علي نقى؛ پور اكبر، الياس - الصفحة ١٥١ - ١ عوالى اللئالى

اين بخش، بسى افزون‌تر از ابواب بخشِ نخست است.

خاتمه كتاب نيز مشتمل بر دو «جمله» است. جمله اوّل، شامل احاديث متفرّقه افزون بر آنچه در ابواب پيشين آمده است و جمله دوم، شامل احاديث مربوط به علم و اهل علم.

از آخرين احاديث كتاب، «مرفوعه زراره» و «مقبوله عمربن حنظله» در باب تعادل و تراجيح اخبار است كه ابن ابى جمهور، پس از پايان روايات، در ضمن يك «تنبيه»، به بيان چگونگى جمع و سازگارى دادن ميان اخبار متعارض، بر پايه احاديث ياد شده، پرداخته است.

بحث بعدى مؤلّف، بيان اقسام حديث است كه در بخش درايه، به گزارش ديدگاه‌هاى وى خواهيم پرداخت.

پايان‌بخش كتاب، ذكر دو حديث درباره فضيلت ذرّيه اميرمؤمنان، به نقل از منهاج اليقين فى فضائل أميرالمؤمنين علّامه حلّى است.[١] كتاب عوالى، از مصادر بحار الأنوار[٢] و مستدرك الوسائل‌[٣] است. عوالى اللّئالى، از ديرباز، در بوته نقد فقيهان و محدّثان بوده و نويسنده آن به خلط غثّ و سمين احاديث، اهمال و ارسال در نقل حديث و خلط احاديث شيعه و اهل سنّت، متهم شده است.

علّامه مجلسى، در عين حال كه تصريح كرده در مواردى از كتاب‌هاى احسايى در تأليف بحار الأنوار، حديث نقل مى‌كند؛ امّا در بخش توثيق مصادر بحار الأنوار، نوشته است:

[١]. احاديث ياد شده در كشف اليقين علّامه حلّى آمده است.

[٢]. بحار الأنوار، ج ١، ص ١٣. نام كتاب در بحار الأنوار،« غوالى» ضبط شده است.

[٣]. خاتمة مستدرك الوسائل، ج ١، ص ٣٣١.