تاريخ حديث شيعه در سده هاى هشتم تا يازدهم هجرى - خدايارى، علي نقى؛ پور اكبر، الياس - الصفحة ١٧٥ - ب آثار خطى و ناياب

مى‌گويد كه نسخه‌اى از اين كتاب، پيش او بوده و تلف شده است.[١] ٢. الأربعون حديثاً، از جمال الدين مقداد بن عبد اللَّه، معروف به فاضل مقداد (م ٨٢٦ ق).[٢] صاحب رياض العلماء گفته است كه اين كتاب را در اردبيل، در ضمن مجموعه‌اى به خطّ شاگرد نويسنده، ملاحظه كرده كه بر آن، اجازه فاضل مقداد به اين شكل آمده بود:

قرائت اين احاديث را شيخ صالح، عالم فاضل زين الدين على بن حسن بن علالة [نزد من‌] به پايان رساند. روايت آنها را از خودم و از طريق مشايخم- قدّس اللَّه أرواحهم- به او اجازه دادم.[٣] فاضل مقداد، اربعين خود را به نام پسر عالمش عبد اللَّه بن مقداد، نگاشته است.[٤] ٣. الأربعون حديثاً، از شيخ سعد اربلى.[٥] درباره نويسنده، اطّلاعى نداريم. شيخ حسن بن سليمان حلّى، شاگرد شهيد اوّل (زنده در ٨٠٢ ق) از اين كتاب درباره مقامات معصومان، حديث نقل كرده است.[٦] نيز علّامه مجلسى، چندين حديث از اين كتاب، با واسطه كتاب حسن بن سليمان، نقل كرده است.[٧] افندى، نوشته است كه در كتاب المحتضر به اين شكل از اربعين سعد، روايت نقل شده: «كتاب الأربعين رواية سعد الإربلى يرفعه إلى...» و در جاى ديگر بدين گونه: «كتاب الأربعين رواية سعد الإربلى عن...»؛ در حالى كه در

[١]. الذريعة، ج ١، ص ٤١٤( ش ٢١٤٤).

[٢]. همان، ص ٤٢٩( ش ٢١٨٧).

[٣]. رياض العلماء، ج ٥، ص ٢١٧.

[٤]. الضياء اللّامع، ص ١٣٨.

[٥]. الذريعة، ج ١، ص ٤١٦( ش ٢١٥٥)؛ رياض العلماء، ج ٢، ص ٤١٣.

[٦]. ر. ك: المحتضر، ص ١٠٠- ١٠١.

[٧]. ر. ك: بحار الأنوار، ج ٢٧، ص ٤٤، ٤٥، ٤٧ و ١٢٨.