تاريخ حديث شيعه در سده هاى هشتم تا يازدهم هجرى - خدايارى، علي نقى؛ پور اكبر، الياس - الصفحة ١٤٦ - ١ غرر الأخبار و درر الآثار فى مناقب الأطهار

نويسنده و زمان تأليف اين كتاب، مشخّص نيست. شيخ آقا بزرگ، از نقل برخى اشعار صاحب مطالب السؤول (م ٦٥٢ ق) و اشعار محمّد بن ايّوب (م ٦١٥ ق) و شعر ابن عودى نيلى در آن، چنين برداشت كرده كه پس از قرن هفتم نگاشته شده است.

به هر روى، كتاب حاضر، به اهتمام ميرزا محمّد حسن شيرازى، در بحرين انتشار يافته است.[١] محدّث فيض نيز خلاصه‌اى از كتاب را در علم اليقين، نقل كرده است.[٢] گفتنى است يكى از معاصران علّامه مجلسى، در نامه‌اى به ايشان، ضرورت استفاده از اين كتاب در بحار الأنوار را گوشزد كرده است.[٣]

ب) آثار خطّى و ناياب‌

١. غرر الأخبار و درر الآثار فى مناقب الأطهار[٤]

اين كتاب مخطوط، نگاشته ديلمى صاحب إرشاد القلوب است. شيخ آقا بزرگ، درباره آن مى‌گويد:

مجلسى در اوّل بحار الأنوار، از آن نقل مى‌كند. نيز ملّا محمّد حسين كوهرودى (م ١٣١٤ ق)، در تأليفات خود، از اين كتاب، بسيار نقل مى‌كند. از جمله، «حديث كساء» را با ترتيب موجود در منتخب الطريحى (با اختلافى بسيار اندك) با اسانيد متعدّد، نقل مى‌كند. نزد سيّد آقا بزرگ شوشترى، نسخه‌اى ناقص از آن را ديدم.[٥] از برخى مطالب كتاب استفاده شده كه در اواسط سده هشتم، تأليف شده‌

[١]. االذريعة، ج ٢، ص ٢٨٧( ش ١١٦٤)؛ كشف الحجب والأستار، ص ٥٧( ش ٢٧٢).

[٢]. علم اليقين، ج ٢، ص ٦٣٢- ٦٩٩.

[٣]. ر. ك: بحار الأنوار، ج ١١٠، ص ١٧٤.

[٤]. ر. ك: روضات الجنّات، ج ٢، ص ٢٩٢( ش ٢٠١)؛ هدية العارفين، ج ٥، ص ٢٨٧.

[٥]. الذريعة، ج ١٦، ص ٣٦( ش ١٥٦).