تاريخ حديث شيعه در سده هاى هشتم تا يازدهم هجرى - خدايارى، علي نقى؛ پور اكبر، الياس - الصفحة ٣١٧ - چهار حسين بن عبدالصمد عاملى

حسين بن عبدالصمد، عالم، فاضل، آشنا با تاريخ، متبحّر در لغات و حاضرْ جواب در نوادر و امثال بود. وى، قرائت كتب احاديث را در بلاد عجم، تجديد كرد.[١] همچنين، درباره او آمده است:

از مشايخ عظام جبل عامل و در جميع فنون علوم به تخصّص فقه و تفسير و حديث و عربيّت، فاضل و دانشمند بود. خلاصه ايّام شباب و روزگار جوانى را در صحبت شهيد ثانى زنده جاودانى شيخ زين‌الدين رحمه الله به سر كرده، به تصحيح حديث و رجال و تحصيل مقدّمات اجتهاد و كسب كمال، مشارك و مساهم يكديگر بودند. بعد از آن كه جناب شيخ به جهت تشيّع به دست روميان به درجه شهادت رسيد،[٢] مشارٌ اليه از وطن مألوف به جانب عجم آمد.[٣] مظفّر على، از ديگر شاگردان شيخ بهايى مى‌نويسد:

... [شيخ حسين بن عبدالصمد] در تحصيل علوم و معارف، تحقيق مطالب اصول و فروع، شريك و معاصر شهيد ثانى بوده است.[٤] البته طرح بحث مشاركت وى با شهيد ثانى، توسّط مظفرعلى و صاحب عالم آراى عباسى، مورد انتقاد صاحب رياض العلماء شده و وى را بر اين عقيده ساخته كه شيخ حسين عاملى، از شاگردان مشهور شهيد ثانى بوده است.[٥] شيخ حسين بن عبدالصمد، به حديث، توجّه زيادى داشته و از اوضاع نابه‌سامان‌

[١]. وصول الأخيار إلى أصول الأخبار، ص ١١.

[٢]. برخى از محقّقان، آمدن شيخ حسين به ايران را قبل از شهادت شهيد ثانى مى‌دانند( ر. ك: ص ٢٨٥، مهاجرت‌علماى شيعه از جبل عامل به ايران در عصر صفوى).

[٣]. عالم آراى عباسى، ج ١، ص ٢٤٦- ٢٤٧.

[٤]. رياض العلماء، ج ٢، ص ١١٩.

[٥]. همان، ص ١١٨.