تاريخ حديث شيعه در سده هاى هشتم تا يازدهم هجرى - خدايارى، علي نقى؛ پور اكبر، الياس - الصفحة ١٦٩ - الف آثار چاپى

اربعين‌نگارى‌

دانشمندان اسلامى از باب امتثال فرمايش پيامبر اكرم در حفظ چهل حديث، در طول تاريخ، به نگارش مجموعه‌هاى حديثى با محتواى چهل حديث از معصومان، در يك يا چند موضوع، دست يازيده‌اند. در دوره مورد بحث نيز چند نمونه از كتاب‌هاى چهل حديث، گزارش شده كه در اين جا به معرّفى آنها مى‌پردازيم.

الف. آثار چاپى‌

١. الأربعون حديثاً، از شهيد اوّل (م ٧٨٦ ق).[١] اين كتاب، از مصادر بحار الأنوار است.[٢] كهن‌ترين نسخه خطّى اين كتاب، نسخه نگاشته سلطان حسين محمّدى در مشهد مقدّس به سال ٩٦٠ ق، است.[٣] اين نسخه، در تملّك محمّد محسن، مشهور به «تاج حسين» بوده كه به دست محمّد على بن سيّد محمّد هاشم روضاتى رسيده و در حاشيه آن، تعليقات و تصحيحاتى آمده و اجازه سيف الدين خادم بن مخدوم حسينى به جعفر بن امام الدين تهرانى نقل شده است.[٤] نويسنده الذريعة نيز نسخه‌اى نگاشته شده به سال ٩٨٢ ق، را نزد سيّد عبد الحسين، رؤيت كرده است.[٥] اين كتاب، يك بار به سال ١٣١٤ ق، همراه با نثر اللئالى و يك بار به سال ١٣١٨ ق، همراه با الغيبةى نعمانى و به سال ١٤٠٧ ق، جداگانه با تحقيق مؤسسة الامام مهدى عليه السلام و اشراف سيّد محمّد باقر موحّد ابطحى، منتشر شده است.

به تصريح نويسنده، بيشتر احاديث اين كتاب، در باب عبادات شرعى است كه‌

[١]. الذريعة، ج ١، ص ٤٢٧( ش ٢١٨٥).

[٢]. بحار الأنوار، ج ١، ص ١٠.

[٣]. الأربعون حديثاً، ص ١٣( مقدّمه).

[٤]. همان‌جا.

[٥]. الذريعة، ج ١، ص ٤٢٧( ش ٢١٨٥).