تاريخ حديث شيعه در سده هاى هشتم تا يازدهم هجرى - خدايارى، علي نقى؛ پور اكبر، الياس - الصفحة ١٢ - ١ حكومت ايلخانان

اوّل در سال ٧٨٦ هجرى‌[١].

براى آشنايى بيشتر با وضعيت سياسى شيعيان در اين دوره، رخدادهاى مهم اين دو قرن را بررسى مى‌كنيم.

رخدادهاى سياسى مهم ايران‌

١. حكومت ايلخانان‌

قرن هشتم هجرى، مقارن با حكومت ايلخانان مغول در ايران است. از رخدادهاى مهم اوايل اين قرن، شيعه شدن برخى از ايلخانان مغول است كه زمينه گرايش بيشتر ايرانيان به تشيّع را فراهم نمود و موجب گسترش فعّاليت‌هاى علمى و فرهنگى شيعيان شد. بر پايه گزارش منابع تاريخى، سلطان محمود غازان (ح ٦٩٤- ٧٠٣ ق) در دهم ذى حجّه سال ٦٩٤ هجرى وارد تبريز شد و در نوروز آن سال به عنوان «ايلخان»، جلوس نمود. نخستين فرمانى كه به دست او در همان روز جلوس، امضا گرديد، فرمانى بود داير بر وجوب پذيرش اسلام براى مغول و اجراى آداب دينى و رعايت جانب عدالت و منع حاكمان و بزرگان از ظلم نسبت به زيردستان.[٢] غازان خان، پس از پذيرش اسلام، در برابر تشيّع و تسنّن، موضع ميانه‌اى انتخاب كرد. برخى گفته‌اند كه وى، به تشيّع گرايش داشته است.[٣] پس از غازان‌خان، اولجايتو، معروف به سلطان محمّد خدابنده (ح ٧٠٣- ٧١٦) به تشيّع گرويد و بدين ترتيب، چنان كه در كتاب‌هاى تاريخى آمده: «حكم رفت كه در تمامت ممالك ايران زمين، تغيير كنند خطبه را، و نام صحابه سه‌گانه از خطبه بيندازند و بر نام اميرالمؤمنين على بن ابى طالب و حسن و حسين اختصار نمايند. و تغيير سكّه كردند در سنه تسع و

[١]. همان، ص ٢٠٧.

[٢]. تاريخ ايران پس از اسلام، ص ٤٣٧.

[٣]. تاريخ تشيّع در ايران، ج ٢، ص ٦٤٨.