تاريخ حديث شيعه در سده هاى هشتم تا يازدهم هجرى - خدايارى، علي نقى؛ پور اكبر، الياس - الصفحة ٤٠٢ - دو ترجمه و فارسى نگارى در قرن دهم و يازدهم هجرى

همو، كتاب ديگرى به فارسى درباره امامت براى طهماسب صفوى تأليف كرد.[١] شرح نهج‌البلاغة موسوم به منهج الفصاحة، به زبان فارسى، از ديگر آثار اوست.[٢] على بن حسن زواره‌اى، از عالمان معروف و فارسى‌نويس قرن دهم هجرى (م ٩٤٧ ق)، كتاب‌هاى كشف الغمةى بهاءالدين اربلى (م ٦٩٢ ق) را به نام ترجمة المناقب‌[٣] به سال ٩٣٨ ق، و الطرائف سيّد بن طاووس را به نام طراوة الطرائف، و الاحتجاج و مكارم الأخلاق طبرسى را به نام‌هاى كشف الاحتجاج و مكارم الكرائم،[٤] و ترجمه و شرح نهج البلاغة را به نام روضة الأبرار[٥] به سال ٩٤٧ ق، به زبان فارسى ترجمه كرد.

از امتيازات دوران حكومت صفويه، تأليف اغلب مسائل دينى به زبان فارسى بود كه در گذشته به عربى نوشته مى‌شد.[٦] با آن كه زبان فارسى، زبان علمى عالمان دينى عهد صفويه نبود، امّا توجّه به ترجمه يا تأليف كتاب‌هايى به فارسى در حديث در اين دوره، شايسته ذكر است. بهاء الدين محمّد بن حسين عاملى، به درخواست شاه عبّاس اول، نگارش كتاب فقهى جامع عبّاسى را در بيست باب آغاز كرد، هر چند كه با درگذشت او به سال ١٠٣١ ق، بخش زيادى از آن (١٥ باب) ناتمام ماند و نظام‌الدين محمّد بن حسين ساوجى، آن را به پايان رساند.[٧] كتاب ترجمه اربعين بهايى كه بدان ترجمه قطب شاهى هم گفته مى‌شود- به خاطر تأليف كتاب به نام محمّد قطب‌شاه (م ١٠٣٥ ق) در زمان حيات شيخ بهايى توسط شيخ‌

[١]. رياض العلماء، ج ٢، ص ٩٨- ١٠١؛ علّامه مجلسى، ص ٩٠.

[٢]. الذريعة، ج ١٤، ص ١٢٥.

[٣]. همان، ج ٤، ص ١٣٩؛ فهرست نسخ خطّى كتاب‌خانه آية اللَّه گلپايگانى، ج ٢، ص ٣٢.

[٤]. طبقات مفسّران شيعه، ج ٢، ص ٣٧٠- ٣٧١.

[٥]. الذريعة، ج ١١، ص ٢٨٥؛ فهرست نسخ خطّى كتاب‌خانه مدرسه مروى، مجموعه ش ١١٧.

[٦]. تاريخ ادبيات ايران، ص ٣٦٣.

[٧]. الذريعة، ج ٣، ص ٣٤٠ و ج ٥، ص ٦٢- ٦٣؛ علّامه مجلسى، ص ٩٠- ٩١.